NPO Radio 1

Oef… Arend Jan is wel héél oud geworden 😅 Maar met die mogelijk versnelde verhoogde pensioensleeftijd mag hij nog tientallen seizoenen 'Europa Draait Door' maken. Je ziet het morgen om 09:30 in een nieuwe aflevering.

1 day ago | [YT] | 32

NPO Radio 1

📊 Moeten rechters volledig afzien van politieke en activistische uitingen, ook in hun vrije tijd?

💬 In Op z’n Kop! bespreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen samen met Andreas Kinneging, hoogleraar rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden, deze week een fundamentele vraag: is de Nederlandse rechter nog wel onpartijdig? De aanleiding is een rechter die zich openlijk profileert als klimaatactivist en toch uitspraken doet in rechtszaken over klimaat en stikstof. Vorige week oordeelde hij nog dat de Nederlandse staat onvoldoende zou doen om Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Dezelfde rechter veroordeelde vorig jaar de Nederlandse staat in een stikstofzaak van Greenpeace en legde zelfs een dwangsom op. In beide rechtszaken gebruikte deze rechter ook nog eens stukken van Greenpeace om zijn vonnis te onderbouwen. Hoe kan dit in Nederland? En hoe komen we ooit van het stikstofslot af als rechters structureel de kant van klimaatactivisten kiezen?

Kijk mee en oordeel zelf: youtube.com/live/tuxTo5YspGY

3 days ago | [YT] | 58

NPO Radio 1

⏰ Morgen om 09:30 hebben we weer een nieuwe aflevering van 'Europa Draait Door' over de invloed van Big Tech. Op deze foto waren we nog optimistisch over de stand van de wereld... 👀

1 week ago | [YT] | 34

NPO Radio 1

📊 Is Nederland vastgelopen in een technocratisch systeem?

💬 In de nieuwste aflevering van Op z’n Kop! duiken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen in een vlijmscherp gesprek over de macht achter het beleid. Aan tafel zitten hoogleraar Ronald Meester en Tweede Kamerlid Diederik Boomsma (JA21).

Wat volgt is een openhartige en ontluisterende blik op hoe stikstofbeleid, natuurregels en migratiebeleid zijn vastgelopen in wat Boomsma een “technocratisch moeras” noemt. Waarom kunnen politici geen echte besluiten meer nemen?

Waarom leunen we op modellen waarvan zelfs deskundigen zeggen dat ze niet geschikt zijn voor vergunningverlening?


En hoe kan het dat ambtenaren, rechterlijke uitspraken en internationale verdragen meer invloed lijken te hebben dan gekozen volksvertegenwoordigers?


🧨 Daarnaast bespreekt Ronald Meester hoe zijn kritische rapport over de stikstofmodellen werd tegengewerkt en gelekt en uiteindelijk persoonlijk werd aangevallen in de media, zonder dat de inhoud werd weerlegd. Wat zegt dat over wetenschap, politiek en de ruimte voor debat?

Kijk mee en oordeel zelf: youtube.com/live/W3ci8PkRYRQ

1 week ago | [YT] | 24

NPO Radio 1

⏰ Zaterdag om 09:30 is het zover… Een gloednieuwe aflevering van 'Europa Draait Door' met niemand minder dan schrijver en journalist Joris Luyendijk. Mis ’m niet!

2 weeks ago (edited) | [YT] | 47

NPO Radio 1

📊 Wordt burgerinspraak voldoende meegenomen in beleid?

💬 In de nieuwste aflevering van Op z’n Kop! gaan Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen in gesprek met oud-topambtenaar Erik Pool. In zijn boek Erewoord legt Pool bloot voor welke ethische dilemma’s ambtenaren dagelijks staan en hoe zij zich daar moreel tegen kunnen wapenen. Tot eind vorig jaar was hij programmadirecteur Dialoog & Ethiek voor de Haagse ambtenarij. Pool ziet het populisme groeien, terwijl het vertrouwen in de politiek afbrokkelt. Met het toeslagenschandaal nog scherp op het netvlies en een stikstofcrisis die maar voortduurt, is volgens hem een fundamenteel andere aanpak nodig. Zijn boodschap is helder: “Kom na wat je belooft. En wek geen schijn van inspraak als de beslissing al lang is genomen.”

Op z’n Kop! kaartte de macht van de ambtenarij al vaker aan. In de vorige aflevering confronteerde Marianne Zwagerman gedeputeerde Mirjam Sterk met het feit dat ambtenaren die protesten tegen haar beleid beoordelen, zelf politiek actief zijn voor D66 en GroenLinks. Sterk ging die confrontatie uit de weg. De discussie is dus zeker relevant en de vraag dringt op: Is de macht van de ambtenaren in Nederland niet veel te groot geworden en zijn ze niet veel te veel van dezelfde politieke kleur? Hoe moeten wij als burgers vertrouwen houden in het proces dat zelfs door de Nationale Ombudsman al ‘schijnparticipatie’ wordt genoemd?

Kijk mee en oordeel zelf: youtube.com/live/BdzFseo4-7o

2 weeks ago | [YT] | 35

NPO Radio 1

📊 Moeten boeren- en fruitteeltbedrijven wijken voor natuurherstel, woningbouw en de energietransitie?

💬 In de nieuwste aflevering van Op z’n Kop! gaan Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen in gesprek met gedeputeerde Mirjam Sterk (CDA) van de provincie Utrecht. Sterk houdt zich bezig met de transitie van het landelijk gebied, natuur en landbouw. De aanleiding voor het gesprek is het plan waar zij met de provincie Utrecht al een jaar aan werkt: het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG).
In de provincie Utrecht wordt dit beleid uitgerold, maar straks zullen we het in heel Nederland gaan zien. Het UPLG heeft grote invloed op het bestaan van verschillende boeren en tuinders in de provincie Utrecht: hun bedrijven hebben volgens dit beleid geen toekomst meer. Dat terwijl er discussie is over de cijfers waarop het plan is gebaseerd. Cijfers uit Brussel tonen aan dat de staat van de natuur in Nederland veel beter is dan wat aan boeren en burgers wordt verteld. Volgens Europese rapportages blijken veel natuurgebieden juist te verbeteren, terwijl ze in Nederland als ‘rood’ worden bestempeld. Daarnaast zijn waternormen per waterschap verschillend en wordt vervuiling structureel aan de landbouw verweten.
Deze plannen raken niet alleen onze boeren, maar ook onze vrijheid en voedselzekerheid. Want wat betekent het als beleid kan worden gebouwd op verkeerde data? En verandert ons platteland straks in beton?

Kijk mee en oordeel zelf! youtube.com/live/_pehtkRNPsU?si=iaHJGwYuXjlzyohv

3 weeks ago | [YT] | 43

NPO Radio 1

Lieve luisteraars van 'Europa Draait Door',

Allereerst: fijne kerstdagen! Dank jullie wel voor het luisteren dit jaar, en voor alle berichten, reacties en gedachten die jullie met ons delen. De wereld staat niet stil — integendeel — en geopolitiek voelt soms verrassend dichtbij. Geen reden om weg te kijken, juist leuk om er samen met jullie in te blijven duiken.

Om de kerstvakantie extra luisterplezier te geven, komt zaterdag een bonusaflevering online. Zo kunnen jullie de feestdagen door met een extra dosis Europa, analyses en gesprekken.

En dan even persoonlijk, zegt Arend Jan: jullie zijn dit jaar opvallend vaak de lichtpuntjes geweest. In de mails, de grapjes, de slimme opmerkingen en de betrokkenheid. Dat geeft energie. Dus laat 2026 het jaar worden van eurobonds, minder oorlog, en een fijn gezamenlijk Europees defensieplan waar we hopelijk rustiger van worden. Het moet toch gewoon goedkomen???

Dank voor alles, geniet van de feestdagen, en tot in het nieuwe jaar. We zijn er weer op 15 januari, met nieuwe afleveringen en gesprekken over Europa die ertoe doen.
Fijne feestdagen & een gelukkig 2026.

Warme kerstgroet,
Tim & Arend Jan

1 month ago | [YT] | 59

NPO Radio 1

📊 Wat doe jij als iemand in je omgeving last heeft van psychische problemen?

💬 In de nieuwste aflevering van Op z’n Kop! spreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen met psychiater Jim van Os. Hij legt uit dat je geen psycholoog of psychiater hoeft te zijn om mensen met psychische klachten te helpen. De meeste mensen hebben vooral behoefte aan een luisterend oor en aan iemand die hen vertrouwt.Daarnaast bespreken ze het IJslandse model om eenzaamheid en mentale klachten tegen te gaan.

De aanleiding voor het gesprek is dat van de ongeveer 1 miljoen mensen in de Ziektewet in Nederland, 42 procent een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt vanwege psychische stoornissen. Van Os ziet dat veel mensen verbinding missen, zich eenzaam voelen en daardoor mentaal vastlopen. Door de toenemende druk op de GGZ pleit hij voor een andere aanpak: minder focus op DSM-diagnoses en meer aandacht voor oplossingen in de samenleving zelf. Hoe verbind je mensen die eenzaam zijn? En wat kunnen wij zelf doen om anderen te helpen? Kijk mee en oordeel zelf: https://www.youtube.com/watch?v=vi7vd...

1 month ago | [YT] | 10

NPO Radio 1

📊 Heeft de Nederlandse overheid volgens jou geleerd van de coronacrisis?

💬 In de nieuwste aflevering van Op z’n Kop! spreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen met Arjen Boin, hoogleraar Publieke Instituties en Governance aan het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden, over de coronacrisis. Boin stelt dat er geen enkel bewijs is dat de coronamaatregelen hebben gewerkt. Het leer- en aanpassingsvermogen van politici bleek beperkt, en kritieke besluiten hebben geen – of zelfs averechtse – effecten gehad. Verder ontbrak het bij alle grote besluiten, zoals lockdowns, het dragen van mondmaskers en het invoeren van een avondklok, aan een wetenschappelijke basis. Ook kampt de Parlementaire Enquêtecommissie Corona met personeelstekorten en worden onderzoeken niet afgerond. Worden de gevolgen van de genomen coronamaatregelen bewust onder het tapijt geschoven?

Daarnaast is er een parallel te trekken met het heden: beleidsmakers dringen erop aan dat we ons voorbereiden op een mogelijke noodsituatie waarin we onszelf 72 uur moeten kunnen redden. Wat kunnen we nu écht leren voordat het weer misgaat? Kijk mee en oordeel zelf: https://www.youtube.com/watch?v=0cgoy...

1 month ago | [YT] | 41