Charly and Friends



Charly and Friends

Ang Pagpapamana ng Utang: Mula kay Duterte Hanggang kay Bongbong Marcos

Ang Pilipinas ay kasalukuyang nahaharap sa napakalaking problema sa utang, na mas lalong pinalala ng administrasyong Duterte. Sa pagtatapos ng kanyang termino noong 2022, umabot ang utang ng bansa sa ₱12.76 trilyon, halos doble ng ₱5.95 trilyon noong 2016. Ang problema sa utang na ito ay ipinamana kay Pangulong Ferdinand "Bongbong" Marcos Jr., na ngayon ay kailangang humanap ng solusyon para maibsan ang epekto nito sa ekonomiya at mamamayan.



Paano Lumobo ang Utang sa Panahon ni Duterte

1. Malaking Gastos sa "Build, Build, Build"

Ang "Build, Build, Build" program ni Duterte ang pangunahing dahilan kung bakit kinailangan ng gobyerno na mangutang nang malaki. Layunin nitong magtayo ng mga imprastrakturang magpapabuti sa transportasyon at ekonomiya, tulad ng mga tulay, kalsada, tren, at paliparan. Subalit:

Malaking bahagi ng pondong ginamit dito ay inutang mula sa mga dayuhang bansa tulad ng China at Japan, kung saan ang ilan ay may mataas na interes o “tubo.”

Maraming proyekto ang nadiskaril dahil sa delay, overpricing, at korapsyon, na nagresulta sa pagsasayang ng inutang na pondo.


2. Pandemya at Emergency Spending

Nang dumating ang COVID-19 noong 2020, kinailangan ng gobyerno na mangutang ng higit pa upang matugunan ang krisis:

Umabot sa ₱3.2 trilyon ang nautang para sa pandemic response, kabilang ang pagbili ng bakuna, PPE, at ayuda.

Gayunpaman, maraming kontrobersya ang bumalot sa paggasta ng pondo, tulad ng Pharmally scandal kung saan nagkaroon ng overpricing at kawalan ng transparency.


3. Pag-utang Para sa Utang

Dahil lumaki ang kabuuang utang, nagiging mas mahal din ang pagbabayad ng “tubo” o interes. Ang gobyerno ay napilitang mangutang muli para bayaran ang interes ng mga naunang utang. Ang ganitong cycle ng pag-utang ay nagpapalala sa problema at naglalagay ng mas malaking pasanin sa mga susunod na henerasyon.

4. Pagkalugi ng Ekonomiya

Ang ekonomiya ng Pilipinas ay lumiit ng 9.5% noong 2020, ang pinakamalala simula World War II. Dahil dito, bumagsak ang kita ng gobyerno habang patuloy ang malalaking gastos.



Ang Hamon ng Utang sa Administrasyon ni Bongbong Marcos

Pagsapit ni Pangulong Bongbong Marcos Jr. sa puwesto noong 2022, namana niya ang isang ekonomiyang nalulunod sa utang. Bukod sa pagbabayad ng prinsipal ng utang, kailangang bayaran din ang interes na tumataas bawat taon. Sa kasalukuyan, ang Pilipinas ay gumagastos ng malaking bahagi ng budget nito sa debt servicing, o pagbabayad ng utang at interes nito, kaysa sa mga serbisyong pangkalusugan, edukasyon, o imprastraktura.

Mga Hakbang ni Marcos Jr.

1. Pagtaas ng Debt Repayments
Ayon sa ulat noong 2023, ang kanyang administrasyon ay nakapagbayad ng ₱1.48 trilyon sa utang, isang malinaw na hakbang upang bawasan ang pasaning fiscal. Subalit, habang patuloy ang pagbabayad, patuloy ding tumataas ang kabuuang utang dahil ang gobyerno ay kailangang umutang muli upang tustusan ang mga proyekto at operasyon nito.


2. Pagpapabuti ng Ekonomiya
Inaasahan ng administrasyong Marcos na mapababa ang debt-to-GDP ratio sa 60% pagsapit ng 2025 sa pamamagitan ng pagpapalago ng ekonomiya sa sektor ng agrikultura, digital transformation, at imprastraktura. Gayunpaman, ang tagumpay ng mga programang ito ay nakasalalay sa maayos na implementasyon at kawalan ng korapsyon.


Mga Epekto ng Utang

Ang malaking utang na ito ay may malalaking epekto sa ekonomiya at mamamayan:

1. Maliit na Pondo para sa Serbisyo Publiko
Dahil malaking bahagi ng budget ang napupunta sa pagbabayad ng utang at tubo, nababawasan ang pondo para sa edukasyon, kalusugan, at serbisyong panlipunan.


2. Pabigat sa Mamamayan
Sa huli, ang taumbayan ang magpapasan ng utang sa anyo ng mas mataas na buwis o kakulangan ng serbisyo mula sa gobyerno.


3. Pag-ikot ng Utang
Ang cycle ng pag-utang para sa pagbabayad ng naunang utang ay nagpapanatili sa bansa sa estado ng utang, na mahirap putulin kung walang epektibong reporma.



Ang malaking utang ng bansa, na nagsimula sa administrasyong Duterte, ay isa sa pinakamalaking hamon ng administrasyon ni Bongbong Marcos Jr. Ang mabilis na pag-utang noon ay hindi napakinabangan nang maayos dahil sa korapsyon at mismanagement, kaya’t ngayon, ang gobyerno ay napipilitang mangutang pa upang bayaran ang interes ng naunang mga utang.

Ang pagbabayad ng utang ay kinakailangang isabay sa pagpapalago ng ekonomiya, pag-iwas sa korapsyon, at masusing paggamit ng mga hiniram na pondo. Kung hindi ito matutugunan, ang siklo ng utang ay patuloy na magiging pabigat sa ekonomiya at mamamayang Pilipino.

1 year ago | [YT] | 0