Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

TÜRKİYE ÇOK CİDDİ BİR KURAKLIK EŞİĞİNE GELDİ.

Son yıllarda hepimizin ağzında aynı cümle var:
“Eskisi gibi olmuyor…”

Yağmur yağıyor ama toprağı doyurmuyor.
Kuyu var ama su yetmiyor.
Gübre atıyoruz ama bitki eskisi gibi karşılık vermiyor.

Bu durum sadece mısırda, ayçiçeğinde değil;
fındıkta, cevizde, meyve bahçelerinde de artık net şekilde hissediliyor.
Fındıkta dane dolmuyor, iç büzülüyor.
Cevizde meyve tutuyor ama dolduramıyor.
Yaprak var, sürgün var ama verim yok.

Bu his tesadüf değil.
Bu, toprağın bize verdiği sessiz bir uyarıdır.

Biz yıllarca toprağa baktık ama toprağı dinlemedik.
Daha çok basalım, daha çok gübre atalım, daha çok sulayalım dedik.
Suyu bol sandık, yeraltı sularını sınırsız zannettik.
Oysa doğa bize böyle bir garanti hiç vermedi.

Bugün artık açıkça söylemek zorundayız:
Türkiye tarımı bir verim eşiğinde değil, bir SU eşiğindedir.

Kuyular her yıl biraz daha derine iniyor.
Bazı bahçelerde su çıkmıyor, bazı yerlerde çıkan su tuzlanıyor.
Sulama birlikleri gün sayıyor.

Bu tablo sadece tarlayı değil,
çok yıllık bahçeleri de tehdit ediyor.
Çünkü fındıkta ve cevizde bir yıl yaşanan stres,
önümüzdeki 2–3 yılın verimini etkiliyor.

Kuraklık sadece yağmurun az yağması değildir.
Kuraklık, toprağın suyu tutamaması demektir.
Verilen suyun kök bölgesinde kalamaması demektir.
Bitkinin kritik dönemde susuz kalması demektir.

Ve kuraklık sessiz çalışır.

Bir anda ağaç kurumaz.
Yavaş yavaş zayıflar.
Çotanak küçülür, iç dolmaz, randıman düşer.
Cevizde meyve irileşmez, iç oranı düşer.
Çiftçi tarladan çıktığında neyi kaybettiğini anlamaz,
sezon sonunda eksik ortaya çıkar.

Önümüzdeki yıllarda sulama kısıtları artacak.
Her ürün her yere ekilemeyecek.
Ama asıl tehlike şudur:
Bahçesi olan ama toprağını suya hazırlamayan herkes risk altındadır.

Artık doğru soru şudur:
“Dekardan kaç kilo aldım?” değil,
“Verdiğim suya karşılık ne aldım?”

ÇOK ÖNEMLİ: TOPRAK HER BİTKİ İÇİN AYNI ÇALIŞMAZ

Tek yıllık bitkiler (mısır, buğday, ayçiçeği, sebzeler)
➡️ Bakteri baskın toprakları sever.

Çok yıllık bitkiler (fındık, ceviz, meyve ağaçları)
➡️ Mantar baskın topraklarda sağlıklı gelişir.

Biz yıllardır her yere aynı gübreyi,
aynı işlemi,
aynı mantığı uyguluyoruz.

Sonra da neden fındık dolmuyor,
neden ceviz içini dolduramıyor diye soruyoruz.

Oysa:
Tek yıllık bitkilerde hızlı besin döngüsü gerekir → bakteri ağırlıklı toprak
Meyve ağaçlarında suyu ve besini tutan sistem gerekir → mantar (mikorizal) ağırlıklı toprak

Mantar baskın toprak:
Suyu daha uzun süre tutar
Kök bölgesinde nemi korur
Kurak stresini azaltır
Ağacın ulaşamadığı suyu ve besini köke taşır

Kuraklıkla mücadelede bu ayrımı yapmayan herkes,
ne kadar su verirse versin kaybeder.

SUYU TUTAN TOPRAK NASIL OLUŞUR? (EN KRİTİK KISIM)

Kuraklıkla mücadelede sadece sulama yetmez.
Toprağın depo olması gerekir.

Bu noktada;
biochar, zeolit ve pomza gibi materyaller hayati öneme sahiptir.

✅ Biochar
Sünger gibi su tutar
Mikroorganizmalar için yuva oluşturur
Verilen suyun ve besinin kaçmasını engeller

✅Zeolit
Suyu ve besin elementlerini bağlar
Bitki ihtiyaç duyduğunda yavaş yavaş serbest bırakır
Özellikle kumlu ve hafif topraklarda büyük avantaj sağlar

✅ Pomza
Toprağın hava–su dengesini düzenler
Kök boğulmasını önler
Suyun kök bölgesinde daha uzun süre kalmasına yardımcı olur

Bu materyaller tek başına mucize değildir.
Ama organik madde ve mikrobiyal yaşamla birlikte kullanıldığında,
toprağın su tutma kapasitesini ciddi şekilde artırır.

PEKİ ÇÖZÜM NE?

Çözüm daha çok su vermek değildir.
Suyu tutan, yaşayan toprak oluşturmaktır.

✅Organik maddeyi artırmak
✅ Toprağı çıplak bırakmamak (malç, örtü)
✅ Sıkışmış toprağı gevşetmek
✅ Tek yıllıklarda bakteri aktivitesini,
meyve bahçelerinde mantar ve mikoriza yapısını güçlendirmek
✅ Biochar, zeolit, pomza gibi materyallerle toprağı depo hâline getirmek
✅ Sulamayı çok değil, doğru zamanda ve doğru miktarda yapmak

Bunlar verimi artırmak için değil,
kurak yılda ayakta kalmak için yapılması gerekenlerdir.

Kurak bir yılda %40 kayıpla %10 kayıp arasındaki fark,
bahçenin geleceğini belirler.

Toprak cansız değildir.
Toprak bir hafızadır.
Su geldiğinde ne yapacağını, su gittiğinde nasıl dayanacağını bilir.
Biz bu hafızayı bozarsak, suyu da tutamayız.

Bu yazı bir korku yazısı değil.
Bu bir uyarıdır.

Tarım bitmiyor.
Ama tarım değişiyor.

Kim suyu merkeze alırsa,
kim toprağıyla yeniden barışırsa,
kim bitkisine uygun toprak yapısını kurarsa
yarın ayakta kalan o olacaktır.

Toprak bizden daha fazla su istemiyor.
Daha akıllı tarım istiyor.
#Kuraklık #SuKıtlığı #TarımdaSu #SuVerimliliği #CanlıToprak #AkıllıTarım #ToprakSağlığı #MantarBaskınToprak #BakteriBaskınToprak #Mikoriza #OrganikMadde #Biochar #Zeolit #Pomza #Fındık #Ceviz #BahçeTarımı #SürdürülebilirTarım #TürkiyeTarımı

1 month ago | [YT] | 16

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

FINDIK'TA DOĞRU BESLEME KORUMA YAZI DİZİSİ (1)

Her Besinin Bir Zamanı Vardır – Türkiye Fındık Fenolojisine Göre Uyarlanmış Besleme Stratejisi

Fındıkta besleme, “much is better” mantığıyla değil, doğru zamanda – doğru element prensibiyle yapılmalıdır.
Her besinin fizyolojik bir penceresi vardır ve bu pencerenin dışına taşmak verim – kalite – çiçek farklılaşmasını bozabilir.

Aşağıdaki zamanlama Türkiye koşullarına göre uyarlanmış bilimsel besleme çerçevesidir.

AZOT (N)

Kritik dönem:

Tomurcuklanma (Şubat sonu–Mart-Nisan)

Hasat sonrası (Eylül–Ekim)

Azaltılması gereken dönem:

Mayıs – Temmuz arası

Neden?
Bu dönemde azot artarsa:
❌ aşırı sürgün büyütür
❌ gibberellin artışı ile çiçek farklılaşmasını baskılar
❌ meyve dolumunda karbon rekabeti oluşturur

Bu yüzden yaz başlangıcında azot minimum seviyede tutulur.

FOSFOR (P)

Sezon boyu gerekli ve sabit bir elementtir.

Kök büyümesi

Çiçek organlarının oluşumu

Enerji metabolizması (ATP)

Toprağı soğuk olan bölgelerde fosforun alınabilirliği düşeceği için mikrobiyal aktivite ve pH düzeni önemlidir

POTASYUM (K)

Özellikle hasat sonrası – kışa giriş döneminde çok önemlidir.

Rezerv karbonhidrat birikimi

Meyve olgunluğu

Ozmotik denge

Stres dayanımı (sıcaklık, kuraklık)

Meyve dolumunda K tüketimi en üst seviyededir; bu yüzden yaz ortası eksiklikleri verimi direkt düşürür.

KALSİYUM (Ca)

Haziran – Temmuz dönemi kritik.

İç dolum sırasında çekirdeğe sertlik sağlar

Kabuk ve hücre duvarını güçlendirir

Yaz stresinde zar stabilitesini artırır

Ca, floemde taşınmadığı için yaprak uygulamaları şarttır.

MAGNEZYUM (Mg)

Önemli olduğu dönemler:

Tomurcuk uyanması (Şubat sonu–Mart-Nisan)

Hasat sonrası (Eylül–Ekim)

Ayrıca Haziran döneminde de fotosentezin devamı için gereklidir.

Klorofilin merkez iyonudur

Fotoenerji akışını düzenler

Karbon taşıma kapasitesini artırır

Eksikliğinde iç dolum ve yaprak kalitesi çok hızlı bozulur.

ÇİNKO (Zn)

Apikal meristem büyümesi

Çiçek farklılaşması

Antioksidan savunma

Bu yüzden sezon başı (Mart–Nisan) ve yaprak güçlendirme dönemleri (Haziran) için öncelikli elementtir.

BOR (B)

Fındıkta en kritik mikro besinlerden biridir.

Polen tüpü gelişimi

Meyve bağlama

Hücre duvarı stabilitesi

Kalsiyum ile sinerji

Toprakta toksikleşme riski yüksek olduğu için yapraktan uygulama tercih edilir.

Besleme Bir Reçete Değil, Sahada Kurulan Bir Stratejidir

Bu yaklaşım hazır bir formül değildir; çünkü:

Her bahçenin toprağı, pH’ı, organik maddesi,
Çeşidi, yaşı, iklimi, rakımı, yönetim hedefleri
farklıdır.

Doğru olan, analiz + fenoloji + hedef verim kombinasyonuna göre ayarlanan bir stratejidir.

Besleme, fizyolojiyi desteklemeli, asla tehlikeye atmamalıdır.

Tarımda Bilgi Paylaşımı Da Bir Üretimdir

Bilim, fizyoloji ve doğru zamanlama birleştiğinde besleme stratejiye dönüşür.
Bu anlayış; gözlem, saha deneyimi ve teknik analizle sürekli geliştirilir.

Hazırlayan:Cengiz Bilgin
Yararlanılan kaynaklar: yurt içi ve yurt dışı Şili, ABD, İtalya üniversite ve özel kuruluşlar
DEVAM EDECEK...

#fındık #fındıkbahçesi #bahçeyönetimi
#budama #sürgüntemizliği
#topraksaglığı #organikmadde #kompost
#mikroorganizma #mikorizamantar
#bitkifizyolojisi #çicekfarklılaşması #fenoloji
#oksin #sitokinin #prolin #bitkihormonları
#stresyonetimi #ısıstresi #susuzlukstresi
#beslenmeyönetimi #yapraktanbesleme #biyostimülant #silisyum #çinko
#odunhastalıkları #bitkihastalıkları #bakteriyelhastalık
#zararlıyonetimi #biyolojikmücadele

3 months ago | [YT] | 9

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

🎉 Fındık Üreticilerine Özel Bahçe Etkinliği! 🌰🌿

Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Facebook grubumuz Fındık Üretim Teknikleri iş birliğiyle harika bir bahçe etkinliğine davetlisiniz!

📌 Konu Başlıkları: 🔹 Fındık Yetiştiriciliğinde Modern Budama Sistemleri
🔹 Kahverengi Kokarca ile Mücadele Yöntemleri

🎙️ Değerli akademisyenlerimiz
👨‍🏫 Prof. Dr. Burhan ÖZTÜRK (Bahçe Bitkileri Bölümü)
👨‍🏫 Prof. Dr. Ali GÜNCAN (Bitki Koruma Bölümü)
uygulamalı olarak sahada bilgi ve deneyimlerini üreticilerimizle paylaşacaklar.

📍 Yer: Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Uygulama ve Araştırma Alanı – Organize Sanayi Bölgesi Altınordu / ORDU
📅 Tarih: 19 Temmuz 2025
🕐 Saat: 13:00

💬 Modern tarım tekniklerini yerinde görmek, uzmanlardan birebir bilgi almak ve kahverengi kokarca gibi ciddi zararlılara karşı etkili yöntemleri öğrenmek isteyen tüm üreticilerimizi bekliyoruz.

Katılım herkese açık ve ücretsizdir.
Paylaşarak daha fazla üreticinin haberdar olmasına destek olabilirsiniz. 🌱

9 months ago | [YT] | 13

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

m.facebook.com/groups/667670418318839/?ref=share&m…

2 years ago | [YT] | 0

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

ty.gl/m7t64zh8hj

2 years ago | [YT] | 1

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

‼️ETKİNLİK DUYURUSU‼️

🛑 Artık KOMPOST Etkinliğimizin tarihi netleşti...! FATSA/Kabakdağı Mahallesi'nde Yasar Varan Abimizin ev sahipliğinde 21 Ekim 2023 tarihinde BÜYÜK ÇİFTÇİ BULUŞMASI'na tüm üretici dostlarımızı bekliyoruz..

🛑 Etkinliğimizin ana konusu, Fındık Zurufundan uygulamalı olarak BOKASHİ KOMPOSTU hazırlanışı olacaktır. Türkiye'de Bokashi Kompostu konusunda duayen isimlerden olan Dr. Kayhan Yalci Hocamız konuğumuz olarak katılım sağlayarak, Cengiz Bilgin ile birlikte sunum yapacaklardır..

🛑 Etkinlik kapsamında, Cengiz Bilgin ve Mehmet Hasan Akar tarafından daha önce hiç budama yapılmamış Fındık Ocakları üzerinde örnek Uç Budama uygulamaları yapılacaktır.

🛑 Etkinlik kapsamında, İbrahim Hakan Gün tarafından Toprak Tahlili konusunda sunum ve uygulamalı olarak toptan numunesi alma yöntemi anlatılacaktır..

🛑 Etkinlik kapsamında Cenk Dervişoğlu tarafından Fındıkta Biyolojik Tarım yöntemleri ve Mirobiyal ürünlerin kullanımı konusunda sunum yapılacaktır...

Etkinliğimiz tamamen üreticilerin bir araya gelerek organize ettiği, bir çiftçi etkinliği olup, hiç bir Kurum ve ya şirket organizasyonu degildir. Üreticilerin karşılıklı bilgi alışverişi amaçlanmaktadır...

2 years ago | [YT] | 13

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

Bugün İstanbuldan köye göç eden 2 üniversite bitirip tarıma üretime yönelen hayvan çiftliği kuran genç çiftçiler ile beraberiz yeni kuracakları fındık bahçesi için iştişareler yaptık.
Gençlerin aynı zamanda kaliteli vlog videolar çektiği neşe çiftliği diye youtube kanalları var kanala abone olmanızı tavsiye ederim.
youtube.com/@NeseCiftligi

3 years ago | [YT] | 24

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

Tüm ceviz üreticilerimiz davetlidir

Skip the Carousel

1 2

3 years ago | [YT] | 0

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

ZARARLI VE FUNGAL HASTALIK NEDEN GELİR: PH, BRİX VE SAĞLIKLI BİTKİ
Adolf Brix (1798-1870)/Almanya
Sıvıların özgül ağırlığını, yoğunluğunu ölçmeyi bulmuş.

Bir sıvıdaki şeker seviyesini dolayısı ile olgunluğu, aromatik bileşenlerin tahmini miktarını ölçmeye yarayan alete refraktrometre deniyor.
SAĞLIKLI BİTKİYE ZARARLI DA GELMEZ, FUNGAL ETMENLER DE.
Bitkilerde sadece şeker (özellikle sakkaroz) yok bitki özsuyunda. Başka bir sürü şey yüzüyor bitkide. Özellikle sağlıklı bitklerde aminoasitler, vitaminler, bitkisel hormonlar, mineraller, yağlar, reçineler, kokular, aromalar vb... Bunların hepsi ◦Bx değerine etki ediyor. Ve bu değer ne kadar fazla ise bitkiler de o kadar sağlıklı demek oluyor. Emici, kemirici, yok edici canlılar olan zararlılar (trips, kırmızı örümcek, güveler vb.) ve de patojenler bu bitkiyi sağlıklı bulup gelmiyorlar.

Soru: Peki Bx (brix) düzeyini bitkide nasıl artıracağız?
Cevap. Bitkiyi sağlıklı besleyerek, sağlıklı tutarak. Bunun için gerekli şeyler çoğumuzun yaptığının tam aksi şeyler.

Bitkiyi doğru kaynak ile beslemek gerek. Ne kadar çok bitki bünyesinde mineral varsa o kadar çok Bx var. Minerallerin en doğru kaynağı toprağın kendisi. Toprakta ve havada her şey var. Milyonlarca yıl yetecek kadar. Bakın ormanlara... Topraktan alınır hale getirme olayını çözmek gerek.

Minerallerin toprakta üretilmesini sağlamak gerek. Bunun için en büyük yardımcılar çeşitli mikroorganizmalar ve çeşitli otlar. Arazide boş yer bırakmayacak derecede türlü otlar olmalı ve bu otlar mineralizasyon (alınım) yaptıktan sonra biçilmeli. Burada silisik asit ve L-aminoasitler (bitki+mikroorganizmalar tarafından üretilir) mineral alınımında başrolde.
Mesela, kalsiyum Bx düzeyinin artırılmasında anahtar göreve sahip ve immobil (taşınamaz) dokudan dokuya. Biyokimyasal reaksiyonların 3. Sıradaki elementi. B,Si,Ca,N,Mg,P,C,K.
Yani Ca beslemesini doğru zamanlarda doğru kaynaktan, doğru yerden (daha çok yapraktan ama kökten de mikrobiyal faaliyet ile) yaparsak diğer elementlerin iş yapmasına sıra gelir.

Tuzlu, yüksek EC’ye sahip (kimyasal gübreler) malesef, mineralizasyon mekanizmasını (minerallerin topraktan alınması) bozuyor. Fayda sağlamak amacıyla paraları gömdüğümüz, bayilere, kooperatife arazileri ipotek ettiğimiz hani. Başta dengeyi bozuyolar, antagonizm oluşturuyorlar ve içerdikleri ağır metaller ve tuzlar dokulara zarar veriyor ve gerek bitkide gerek mikrobiyal varlık üzerinde (işin çoğunu yapan işçiler) stres oluşturuyorlar.
Behçet Demirtaş

3 years ago | [YT] | 9

Cengiz Bilgin | Budama & Aşılama

www.facebook.com/groups/667670418318839/?ref=share…

3 years ago | [YT] | 18