Vidusara Online
Vidusara Online is your go-to science education platform, offering expert discussions, scientific reviews, and fascinating stories based on history and research. Join us for insightful conversations with doctors, scientists, and professors as we explore the wonders of science. Subscribe for evidence-based knowledge from Sri Lanka’s trusted science magazine!
Posts
Vidusara Online
" පාසැල් විද්යා සංගම්වලට අපෙන් ඉඩක් "
ඔබේ පාසැලේ ක්රියාත්මක වන විද්යා සංගමය, තාරකා විද්යා සංගමය වැනි විද්යාව ආශ්රිත විෂයයන් පිළිබඳ කටයුතු කරන සංගම් සහ ඒවායේ කටයුතු පිළිබඳ තොරතුරු සන්නිවේදනය සඳහා "විදුසර" විද්යා සඟරාව අවස්ථාව සලසා දෙයි.
වැඩි විස්තර සඳහා vidusaraeditor@gmail.com හෝ 011-2497602 අංකයෙන් විමසන්න.
#vidusara #VidusaraOnline #VidusaraLK #science
3 hours ago | [YT] | 26
View 0 replies
Vidusara Online
ග්රහක අතර ගමන් කරන යානා සඳහා වූ සංකීර්ණ ප්රහේලිකාවක් විසඳෙයි
චලනය වන ග්රහක කිහිපයක් වෙත ගමන් කරන අභ්යවකාශ යානා සඳහා වඩාත් කාර්යක්ෂම ගමන් මාර්ග සැලසුම් කළ හැකි නව ගණිතමය ක්රමවේදයක් විද්යාඥයින් විසින් සොයාගෙන තිබෙනවා. මෙමඟින් අනාගත අභ්යවකාශ මෙහෙයුම් සඳහා වැය වන කාලය, මුදල් සහ ඉන්ධන විශාල වශයෙන් ඉතිරි කර ගැනීමට අවස්ථාව සැලසෙනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වනවා.
කැනඩාවේ මොන්ට්රියල් පොලිටෙක්නික් ආයතනයේ අයිසැක් රුඩිච් සහ ජර්මනියේ බීලෙෆෙල්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මයිකල් රොමර් යන පර්යේෂකයන් විසින් මෙම නව විසඳුම ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා. මෙම ගැටලුව ඔවුන් හඳුන්වන්නේ "ග්රහක මාර්ගගත කිරීමේ ගැටලුව" (Asteroid Routing Problem - ARP) ලෙසයි.
සාමාන්යයෙන් ගණිතයේ එන "සංචාරක වෙළෙන්දාගේ ගැටලුව" (Traveling Salesperson problem) මගින් නිශ්චල ස්ථාන කිහිපයක් අතර කෙටිම මාර්ගය සොයා ගත හැකි වුවත්, නිරන්තරයෙන් කක්ෂගත ව චලනය වන ග්රහක...
Full Article :- tinyurl.com/5n7wjy6z
#vidusaralk #vidusaraonline #AsteroidRouting #SpaceNavigation #Optimization #Mathematics #DecisionDiagrams #LambertProblem #SpaceMission #INFORMS
1 day ago | [YT] | 120
View 0 replies
Vidusara Online
සයිකි යානය අඟහරුගේ ගුරුත්ව සහාය ලබාගෙන වේගය වැඩිකර ගනියි
නාසා ආයතනය විසින් ලෝහමය ග්රාහකයක් වන 16 Psyche ගවේෂණය කිරීම සඳහා යවන ලද සයිකී (Psyche) අභ්යවකාශ යානය, පසුගිය මැයි 15 වන සිකුරාදා අඟහරු ග්රහයා අසලින් සාර්ථක ව ගමන් කරමින් සිය මෙහෙයුමේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් පසු කළා. මෙම යානය අඟහරු ග්රහයාගේ මතුපිට සිට කිලෝමීටර් 4,500ක් තරම් සමීපයෙන් ගමන් කර ඇති අතර, එම අවස්ථාවේ දී එය පැයට කිලෝමීටර් 19,848ක වේගයකින් ගමන් කර තිබෙනවා. කෙසේ වෙතත්, මෙම සුවිශේෂී ගමන අඟහරු ග්රහයා අධ්යයනය කිරීම සඳහා සැලසුම් කළ එකක් නොව, යානයේ වේගය වැඩි කර ගැනීමට සහ එහි ගමන් මග වෙනස් කර ගැනීමට අඟහරුගේ ගුරුත්වාකර්ෂණය යොදාගනිමින් ගුරුත්වාකර්ෂණ ආධාරකයක් ලබා ගැනීම සඳහා සිදු වූවක්.
මෙම ක්රමවේදය අභ්යවකාශ විද්යාඥයන් විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ "අන්තර් ග්රහලෝක බිලියඩ්" ක්රීඩාවක් ලෙසයි. මෙහි දී යානය අඟහරුගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයට හසු වී සිය වේගය වැඩිකර ගනු ලබනවා. අඟහරු සූර්යයා වටා ගමන් කරන ශක්තියෙන් ඉතා සුළු කොටසක් යානය විසින් මෙහි දී ලබා ගන්නා අතර, මෙමඟින් යානයේ වේගය තත්පරයට කිලෝමීටර් 2කින් පමණ වැඩි වී තිබෙනවා. යානයේ එන්ජින් සහ ඉන්ධන පමණක් භාවිත කරමින් මෙම වේගය සහ ගමන් මඟ වෙනස් කර ගැනීමට උත්සාහ කළේ නම්, ඒ සඳහා යානයට රැගෙන යා නොහැකි තරම් විශාල ඉන්ධන ප්රමාණයක් සහ අධික පිරිවැය...
Full Article :- tinyurl.com/bd7jvd54
#vidusaralk #vidusaraonline #NASA #marsgravityassist #16Psyche #spaceexploration #AsteroidMission #GravityAssist #InterplanetaryBilliards #deepspace
2 days ago | [YT] | 112
View 2 replies
Vidusara Online
සාම්ප්රදායික වෙස්මුහුණු
සියවස් ගණනාවක් මුළුල්ලේ මෙරට පැවත එන සාම්ප්රදායික වෙස්මුහුණු කලාව පැතිර ඇත්තේ දකුණු පළාතේ මුහුදු බඩ ප්රදේශය ආශ්රිතවය. ජනප්රවාද අනුව වෙස්මුහුණු කලාවේ ආරම්භය මහාසම්මත රජුදවස සිදුව ඇත. හාස්ය රසය පිරී ප්රාසාංගික කලා අංගයක් ලෙස මෙන්ම ශාන්ති කර්ම සඳහා ද වෙස්මුහුණු යොදා ගැනෙයි. ප්රධාන වශයෙන් වෙස්මුහුණු වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකි ය. ඒ, කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ ශාන්තිකර්ම සඳහා භාවිත වන වෙස්මුහුණු වශයෙනි. මින් කෝලම් වෙස්මුහුණු එහි චරිත ස්වභාවය අනුව නැවත කොටස් තුනකට වෙන් කෙරෙයි. එනම්, මානව චරිත, අධි මානුෂීය චරිත සහ සත්ත්ව චරිත යනුවෙනි. ශාන්ති කර්ම සඳහා භාවිත වන වෙස්මුහුණු සන්නි හා පාලි ලෙස දෙවර්ගයකි. දෙවියන් විසින් ඇති කරනු ලබන රෝග 18 ක් සන්නි වෙස්මුහුණු 18 ක් මගින් පෙන්නුම් කෙරේ. දහඅට සන්නිය යනුවෙන් එය ප්රචලිත ය.
මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්යාත්මක පසුබිම දැනගන්න මැයි 13 විදුසර බලන්න.
විදුසර විද්යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.
#vidusara #science #vidusaramagazine #vidusaralk #traditionalmasks #srilanka #sannimasks #kolammasks #maskart #SriLankanCulture #folkart #southernprovince
3 days ago | [YT] | 152
View 0 replies
Vidusara Online
3I/ATLAS නිල වශයෙන් සොයා ගැනීමට පෙර රුබින් නිරීක්ෂණාගාරයේ දත්ත තුළ සැඟවී තිබූ බව හෙළි වෙයි
3I/ATLAS අන්තර් තාරීය ධූමකේතුව එහි නිල සොයා ගැනීමට දින කිහිපයකට පෙර සිට ම Vera C. Rubin නිරීක්ෂණාගාරයේ දත්ත අතර සැඟවී තිබූ බව පර්යේෂකයන් විසින් අනාවරණය කරගෙන තිබෙනවා. මෙම ධූමකේතුව නිල වශයෙන් හඳුනාගනු ලැබුවේ 2025 ජූලි 1 වන දින ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) දුරේක්ෂ ජාලය මඟිනුයි. කෙසේ වෙතත්, වොෂින්ටන් විශ්වවිද්යාලයේ කොලින් ඔරියන් චැන්ඩ්ලර් ප්රමුඛ පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් Rubin නිරීක්ෂණාගාරයේ දත්ත පරීක්ෂා කිරීමේ දී හෙළි වී තිබෙන්නේ, ඊට දින දහයකට පෙර, එනම් 2025 ජූනි 20 වන දින නිරීක්ෂණාගාරය සක්රීය වීමෙන් පසු ලබාගත් ප්රථම පරීක්ෂණ ඡායාරූප අතර මෙම ධූමකේතුව සටහන් වී තිබූ බවයි.
මෙම දත්ත සොයා ගැනීම අසීරු වූයේ එම අවස්ථාවේ දී නිරීක්ෂණාගාරය එහි විද්යාත්මක වලංගුකරණ අදියරක පැවති බැවින්. එම කාල වකවානුවේ දී දත්ත ස්වයංක්රීය ව සැකසීමේ ක්රමවේදය ක්රියාත්මක නොවූ බැවින්, චැන්ඩ්ලර්ගේ කණ්ඩායමට මෙම දත්ත සොයා ගැනීම සඳහා විශේෂිත ක්රමවේදයක් සකස් කිරීමට සිදු ව තිබුණා. ඔවුන් සොයාගත් පරිදි ජූනි 21 සහ ජූලි 2 අතර කාලය තුළ තවත් නව වතාවක් මෙම වස්තුව රූපගත වී තිබූ අතර, එම ඡායාරූප මඟින් ධූමකේතුව...
Full Article :- tinyurl.com/4nh9xv9r
#vidusaralk #vidusaraonline #InterstellarComet #3IATLAS #RubinObservatory #Atlas #astronomy #SpaceDiscovery #veracrubin #comet #TheAstrophysicalJournal
3 days ago | [YT] | 78
View 0 replies
Vidusara Online
කිලෝමීටර් දහයක විෂ්කම්භය ඇති, එවරස්ට් කන්ද තරම් විශාල ග්රහකයක්, මීට අවුරුදු මිලියන 66 කට පෙර වර්තමාන මෙක්සිකෝවේ යුකටෑන් අර්ධද්වීපයේ ඝට්ටනය වෙනවා. නිදහස් වූ ශක්තිය හිරෝෂිමා බෝම්බය මෙන් බිලියන හත් ගුණයක්. ඩයිනසෝරයන් මුළුමනින්ම පාහේ වඳ වී යනවා. ඒ ග්රහකය නොවැටෙන්න අද මිනිස් අපට මේ වගේ රජ කරගෙන ඉන්න හැකියාවක් ලැබෙන්නේ නෑ. මේ ගැටුම කුමක්ද? ඒ ගැටුම අපට වාසිදායක වූයේ කෙසේද? ඒ ගැන සියල්ලම මේ වීඩියෝවෙන් බලන්න පුළුවන්.
Watch Full Video:- https://youtu.be/UgaciXYVFZM
66 million years ago, an asteroid as massive as Mount Everest—10 kilometers wide—crashed into Mexico's Yucatán Peninsula. The energy released was 7 billion times stronger than the Hiroshima bomb. This catastrophic event wiped out nearly all dinosaurs. But here's the question: if that asteroid had never struck, would humans ever have had the chance to rule Earth? Surprisingly, this disaster may have paved the way for our existence.
Watch this video to understand what really happened and how this ancient catastrophe actually benefited humanity.
#vidusaraonline #sciencewatch #Asteroid #dinosaurs #chicxulub #yucatan #massextinction #dinosaurs #Cretaceous #ktextinction #spacerock #EarthHistory #science #paleontology #geology
4 days ago | [YT] | 251
View 1 reply
Vidusara Online
නියැන්ඩර්තාල් මානවයා වසර 59,000කට පෙර දන්ත ප්රතිකර්ම සිදුකර ඇති බව සොයාගැනේ.
සයිබීරියාවේ ගුහාවකින් හමුවූ දතක් පරීක්ෂා කිරීමේ දී, නියැන්ඩර්තාල් මානවයන් මීට වසර 59,000කට පෙර දන්ත ප්රතිකාර සඳහා පාෂාණ ආධාරයෙන් දත් විදීම සිදුකර ඇති බව අනාවරණය වී තිබෙනවා. පර්යේෂකයන් සලකන්නේ මෙය ලොව මෙතෙක් හමු වී ඇති පැරණිතම දන්ත ප්රතිකාරය පිළිබඳ සාක්ෂිය ලෙසයි.
දකුණු සයිබීරියාවේ චගයිර්ස්කායා (Chagyrskaya) ගුහාවෙන් හමු වූ මෙම දතෙහි ඉතා ගැඹුරු සිදුරක් ඇති බව පර්යේෂකයන්ගේ නිරීක්ෂණයට ලක් ව තිබුණා. සූක්ෂ්ම එක්ස් කිරණ පරීක්ෂණ මඟින් තහවුරු වී ඇත්තේ එම දත දැඩි ලෙස දිරාපත් වී තිබූ බැවින්, එම පුද්ගලයා ජීවත් ව සිටිය දී ම තියුණු සහ සිහින් ගල් මෙවලමක් ආධාරයෙන් මෙම සිදුර සකස් කර ඇති බවයි.
රුසියානු විද්යා ඇකඩමියේ පුරාවිද්යාඥයන් විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණවලට අනුව, දේශීය ව හමුවන ජැස්පර් නම් පාෂාණයෙන් තැනූ දිගටි මෙවලමක් ඇඟිලි දෙකෙන් කරකවමින් මෙම සිදුර සාදා තිබෙනවා. නූතන මානව දත් ඇසුරින් කළ අත්හදා බැලීම්වල දී පෙනී ගොස් ඇත්තේ මෙවැනි සිදුරක් විදීමට විනාඩි 35 සිට 50 දක්වා කාලයක් අඛණ්ඩ ව...
Full Article :- tinyurl.com/yxf2nj5k
#vidusaralk #vidusaraonline #AncientDentistry #archaeology #fossil #chagyrskayacave #siberia #rootcanal #ancientmedicine #ScienceNews
6 days ago | [YT] | 233
View 3 replies
Vidusara Online
අඟුරු නොවන ගල්අඟුරු.
ගල්අඟුරු යනු මූලිකවම කාබන්වලින් සමන්විතවන කළු පැහැයක් ගන්නා අවසාදිත පාෂාණ විශේෂයකි. මේවා දහනයට ලක් කළ හැකි අතර, පාෂාණිභූතකරණයට ලක් වූ ශාක දේහ ලෙස ද හැඳින්විය හැකි ය. ගල්අඟුරු ප්රධාන වශයෙන් යොදාගන්නෙ විදුලිය ජනනය කිරීම සඳහා වන අතර, ශක්තිමත් යකඩ නිෂ්පාදනයට ද යොදා ගනී. කාබන් සංයුතිය අනුව වෙනස් වන විවිධ වර්ගවල ගල්අඟුරු පෘථිවි අභ්යන්තරයෙන් හමු වේ. ඉතා වැඩි කාබන් සංයුතියක් ඇති ගල්අඟුරු විදුලි ජනනය සඳහා යොදාගන්නා අතර, එවැනි ගල්අඟුරු බිටුමිනස් සහ ඇන්ත්රසයිට් ලෙස හැඳින්වේ.මේවායේ කැලරි අගය නැතහොත් ඒකක ස්කන්ධයක් හෝ පරිමාවක් පිලිස්සූ විට පිටවන ශක්ති ප්රමාණය (ජූල්වලින්) වැඩි ය. එනිසා දහනයෙන් ඉහළ ශක්තියක් ලබා ගත හැකි වේ.
මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්යාත්මක පසුබිම දැනගන්න විදුසර බලන්න.
විදුසර විද්යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.
#vidusara #science #vidusaramagazine #vidusaralk #Coal #Anthracite #BituminousCoal #FossilFuel #Energy #ElectricityGeneration #Carbon #SedimentaryRock #Geology
1 week ago | [YT] | 162
View 0 replies
Vidusara Online
හොන්ඩියුස් නැවට හන්ටා වයිරසය ආවේ කොහොම ද?
ලොව පුරා දැඩි අවධානයට ලක් ව ඇති මගීන් සහ විද්යාඥයන් රැසක් රැගත් ඕලන්දයට අයත් MV Hondius නෞකාවේ පැතිර ගිය මාරාන්තික හැන්ටා වයිරසයේ (Hantavirus) ශුන්ය රෝගියා හෙවත් 'Patient Zero' පිළිබඳ තොරතුරු මේ වන විට අනාවරණය වී තිබෙනවා.
සාමාන්යෙයන් හැන්ටා වයිරසය මිනිසුන්ට ආසාදනය වන්නේ ආසාදිත මීයන්ගේ මළ, මූත්ර හෝ ඛේටය වැනි ස්රාවයන් වියළී වාතයට මුසුවීමෙන් පසු ඒවා ආඝ්රාණය වීම හරහායි. මෙමඟින් දැඩි ශ්වසන අපහසුතා සහ ආමාශගත රෝග ලක්ෂණ පැන නඟින අතර, නිසි ප්රතිකාර නො ලැබුණහොත් එය මාරාන්තික විය හැකියි.
කෙසේ නමුත් MV Hondius නෞකාව තුළ පැතිර ගොස් ඇත්තේ හැන්ටා වයිරස කාණ්ඩයේ අතිශය දුර්ලභ ප්රභේදයක් වන 'අන්දීස්' (Andes) ප්රභේදයයි. වෛද්ය වාර්තා පෙන්වා දෙන පරිදි මෙයට සෙසු හැන්ටා වයිරස මෙන් නොව, මිනිසාගෙන් මිනිසාට සමීප ස්පර්ශය හරහා...
Full Article :- tinyurl.com/2p9v4b43
#vidusaralk #vidusaraonline #Hantavirus #AndesVirus #MVDewHondius #PatientZero #CDC #WHO #outbreak #infectiousdisease #cruiseship
1 week ago | [YT] | 120
View 6 replies
Vidusara Online
විදුසර විද්යා සඟරාව | 2026 මැයි 13 අලුත් ම කලාපය දැන් වෙළඳපොළේ...
සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.
ළඟම පුවත්පත් අලෙවි නියෝජිතයාගෙන් ඔබේ පුවත්පත අදම වෙන්කරවා ගන්න.
#vidusara #science #vidusaramagazine #vidusaralk #bugsworld #MoonMission #coal #asteroid #nationalmuseum #biomimicry #metrology #Diana
1 week ago | [YT] | 95
View 4 replies
Load more