Vidusara Online

න්‍යෂ්ටික යුද්ධ සහ කෘත්‍රිම බුද්ධියේ අනිසි භාවිතය නිසා 2100 වන විට මානව වර්ගයා නෂ්ට වීමට ඉඩ ඇති බවට අනතුරු ඇඟවීමක්

කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) අනිසි ලෙස භාවිත කිරීම සහ න්‍යෂ්ටික ගැටුම් හේතුවෙන් 2100 වසර වන විට මානව වර්ගයා වඳ වී යාමේ තර්ජනයකට මුහුණ දිය හැකි බවට නවතම ගෝලීය අවදානම් තක්සේරුවක් මගින් අනතුරු අඟවා තිබෙනවා.

21 වන සියවසේ සෞඛ්‍යයට එල්ල වන ගෝලීය තර්ජන පිළිබඳ 'ලැන්සෙට් කොමිසම' (The Lancet Commission) විසින් ඉදිරි වසර 75 තුළ මානව සෞඛ්‍යයට එල්ල විය හැකි ප්‍රධාන විනාශකාරී තර්ජන 17 ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, න්‍යෂ්ටික යුද්ධය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධියේ අවදානම එම ලැයිස්තුවේ ඉහළින් ම සඳහන් වී තිබෙනවා. මෙම තර්ජන ලැයිස්තුවට දේශගුණික අර්බුදය, ළමා මන්දපෝෂණය සහ ධනවත් රටවල් විසින් ජාත්‍යන්තර ආධාර කප්පාදු කිරීම වැනි කරුණු ද ඇතුළත් වනවා.

මෙම වාර්තාව පෙන්වා දෙන්නේ න්‍යෂ්ටික ගැටුමක දී වායුගෝලයේ ඉහළ ස්ථරයට අංශු නිකුත් වීමෙන් සූර්යාලෝකය අවහිර වී ගෝලීය න්‍යෂ්ටික සාගතයක් ඇතිවිය හැකි අතර, කෘත්‍රිම බුද්ධිය මඟින් ජෛව අවි නිර්මාණය කිරීමේ දැඩි අවදානමක් ද...
Full Article :- tinyurl.com/4t7zebj7

#vidusaralk #vidusaraonline #vidusara #NuclearWar #AI #ArtificialIntelligence #ExistentialRisk #HumanExtinction #LancetCommission #GlobalHealth #ClimateCrisis #AntimicrobialResistance #GlobalWarming #Obesity #MentalHealth #Smoking #Inequality #Malnutrition #BioWeapons #NuclearFamine

22 hours ago | [YT] | 77

Vidusara Online

බිම්මල් නම් වූ පෝෂණ බලාගාරය

බිම්මල් හෙවත් හතු පහසුවෙන් වගා කළ හැකි නිර්මාංශ ප්‍රෝටීන ප‍්‍රභවයකි. නමුත් ඒවායේ 85% -95%ක් පමණ ජලය අඩංගු නිසා කල්තබා ගැනීම අපහසු ය. එබැවින් අස්වැන්න කෙටි කාලයක් තුළ නැවුම්ව අලෙවි කිරීමට නොහැකි වුවහොත් පසු අස්වනු හානි සිදුවේ. අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන මෙයට විසදුමකි. ගැනඩෝමා හෙවත් රේෂී ලෙස හඳුන්වන ඉතා ඉහළ ඖෂධීය වටිනාකමකින් යුක්තබිම්මල් විශේෂය සඳහා දේශීය මෙන්ම විදේශීය වෙළෙඳපොළේ අධික ඉල්ලුමක් පවතී. මේවා යොදාගෙන ඖෂධීය තේ, කෝපි, කැප්සියුල හා රූපලාවන්‍ය නිෂ්පාදන සිදු කරයි. එසේම දැනට ඉතා සුළු පරිමාණයෙන් අපනයනය කරන බිම්මල් සොසේජස් හා බර්ගර් පැටි සඳහා ඇති ඉල්ලුම ද තවදුරටත් ඉහළ යමින් පවතී.

මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පසුබිම දැනගන්න සැප්තැම්බර් 30 විදුසර අලුත් ම කලාපය බලන්න.
විදුසර විද්‍යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.

#FOGSL #FieldOrnithologyGroup #SriLanka #BirdWatching #Ornithology #BirdsOfSriLanka #BirdConservation #GoldenJubilee #50Years #BirdLovers #NatureLovers #WildlifeConservation #Birding

23 hours ago | [YT] | 73

Vidusara Online

මහපොළොව මත වසර මිලියන ගණනකට පෙර සැරිසැරූ දළ හතරේ සද්දන්තයන්, අද අප දකින අලි ඇතුන්ගේ ආදි මුතුන්මිත්තන් පිරිසකි. විස්මයජනක දළ හතරක පිහිටීම නිසා මයෝසීන යුගයේ පරිසරයට මැනවින් හැඩගැසුණු මේ සතුන් පිළිබඳ අතීත ජනප්‍රවාද සහ සාහිත්‍ය පොතපතෙහි කරුණු සඳහන්ව තිබීම විශේෂත්වයකි. අතීතයේදී ලංකාවෙත් දළ හතරේ ඇතුන් සිටි බවට ඇත් සොහොන් හෝ පොසිල සාක්ෂි හමුවී තිබේද? අතීත මැමත්ලගෙත් පූර්වගාමීන් වුණු දළ හතරේ ඇතුන් වන ‘ගොම්ගොතේරියම්ලා' ගැනයි මේ කුතුහලය දනවන තොරතුරු...
Watch full video:- https://youtu.be/7xtJdMn2OP0

Four-tusked elephants once ruled the Earth. 🐘
Millions of years ago, Gomphotherium—ancient relatives of modern elephants—roamed the Miocene landscape with four astonishing tusks. This video explores their evolution, why they lost their extra tusks, and whether fossil evidence of these giants has ever been found in Sri Lanka. Watch now to uncover the story of these prehistoric wonders.

#Gomphotherium #FourTuskedElephant #PrehistoricElephants #Miocene #Paleontology #Fossils #Evolution #ElephantEvolution #AncientGiants #ScienceWatch #Vidusara #Documentary

2 days ago | [YT] | 72

Vidusara Online

කුහුඹුවන්ගේ රජදැක්ම🛘🐜

කෘමි ආකාරවලට පොදු හිස, උරස හා උදරය යන ප්‍රධාන දේහ කොටස් තුන කුහුඹුවන්ගේ ද හඳුනාගත හැකි වුව ද එහි කැපී පෙනෙන වෙනසක් ඇත. කුහුඹුවන්ගේ හිස, මධ්‍යකාය (Mesosome) හෙවත් උරස සහ පශ්චාත් කාය (Metasome) හෙවත් උදරය ලෙස ප්‍රධාන දේහ කොටස් තුන හැඳින්වෙන අතර, මධ්‍යකාය සහ පශ්චාත්කාය අතර Petiole හෙවත් සිහිනිඟ ලෙස හැඳින්වෙන ඉතා කුඩා සම්බන්ධක ඛණ්ඩ එකක් හෝ දෙකක් පිහිටයි. එවිට දර්ශීයව කුහුඹු දේහය හිසකින්, මධ්‍යකාය ලෙස හැඳින්වෙන උරසකින්, සිහිනිඟකින් හා පශ්චාත් කාය ලෙස හැඳින්වෙන උදරයකින් සමන්විත වේ.

BUGS WORLD පිළිබඳව තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පසුබිම දැනගන්න විදුසර බලන්න.
විදුසර විද්‍යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.

#scienceupdates #Vidusara #VidusaraLK #science #vidusaraonline #Ants #AntAnatomy #Entomology #Insects #AntBody #Mesosome #Metasome #Petiole #InsectScience #NatureFacts #Wildlife #AntColony

2 days ago | [YT] | 67

Vidusara Online

50වන වසර සපුරන ක්ෂේත්‍ර පක්ෂි විද්‍යා කවය

ස්වභාවයට පෙම්බඳිමින් සොබාදහමේ අපූර්වතම නිර්මාණයක් වන පක්ෂින් නිරීක්ෂණය කිරීම තම විනෝදාංශයක් කරගත්, නිරතුරුවම දුරදක්න අතැතිව වනාන්තර වල සැරිසරූ තරුණයින් පිරිසකගේ පුරෝගාමීත්වයෙන් 1976 වසරේ දී ශ්‍රී ලංකා ක්ෂේත්‍ර පක්ෂි විද්‍යා කවය (FOGSL) ආරම්භ කරන ලදි. එදා ඉතා කුඩා පිරීසකගේ සහභාගීත්වයකින් ආරම්භ කළ ද, අද වන විට එය ශ්‍රී ලංකාව පුරා විසිරී සිටින පරම්පරා ගණනාවක පක්ෂි ලෝලීන් අති විශාල පිරීසකට සෙවන සලසන මහා වෘක්ෂයක් සේ සිය තුරු පත් දසත විහිදුවා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ නන් දෙස වෙසෙන, පරිසර පද්ධතිවල පැවැත්මට ඉතා වැදගත් මෙහෙයක් ඉටු කරන පක්ෂින් නිරීක් ෂණය කරමින්, අධ්‍යයනය කරමින් සහ ආරක්ෂා කරමින් තම කවය ගත කළ අඩසියවසක කාලය සනිටුහන් කරමින්, FOGSL ඔක්තෝබර් මස 10 වන දින සිය ස්වර්ණ ජයන්තිය මහත් අභිමානයෙන් යුතුව සමරනු ලබයි.

මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පසුබිම දැනගන්න සැප්තැම්බර් 30 විදුසර අලුත් ම කලාපය බලන්න.
විදුසර විද්‍යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.

#FOGSL #FieldOrnithologyGroup #SriLanka #BirdWatching #Ornithology #BirdsOfSriLanka #BirdConservation #GoldenJubilee #50Years #BirdLovers #NatureLovers #WildlifeConservation #Birding

2 days ago | [YT] | 63

Vidusara Online

ලෝක මානසික සෞඛ්‍ය දිනය
(World Mental Health Day)
-10th OCTOBER-

මනුෂ්‍ය ජීවියාගේ සමස්ත සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීම සඳහා කායික සෞඛ්‍යය මෙන්ම මානසික සෞඛ්‍යය (Mental Health) ද ජීව විද්‍යාත්මකව වැදගත් වේ. මධ්‍ය ස්නායු පද්ධතියේ (Central Nervous System) සිදුවන රසායනික වෙනස්වීම් සහ පරිසර සාධක නිසා ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට විෂාදය (Depression) හෝ සාංකාව (Anxiety) වැනි සායනික තත්ත්වයන් ඇති විය හැක. සෑම වසරකම ඔක්තෝම්බර් 10 වනදා යෙදෙන මෙම දිනයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ මානසික සෞඛ්‍ය ගැටලුවලට මුහුණ දුන් පුද්ගලයන්ගේ සැබෑ අත්දැකීම්වලට සවන් දෙමින් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO), සමාජයීය විද්‍යාත්මකව ජනතාව දැනුවත් කිරීම සහ ඒ පිළිබඳව පවතින දුර්මත පිටුදැකීමයි. නිරෝගී මනසක් යනු සාර්ථක සංජානන (Cognitive) ක්‍රියාකාරීත්වයට අත්‍යවශ්‍ය මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකමකි.

#vidusaralk #vidusara #WorldMentalHealthDay #MentalHealth #MentalHealthAwareness #EndTheStigma #Depression #Anxiety

3 days ago | [YT] | 88

Vidusara Online

කන්ද උඩරට රැන්ඩ්ල්ස් කඳු පාමුල, මහනුවර කිංස්වුඩ් විද්‍යාලයේ 2026-27 නව නිපැයුම් සංගමය විසින් "ඉන්වෙන්ටෝ '26" දීප ව්‍යාප්ත පාසල් නව නිපැයුම්කරුවන්ගේ නව නිපැයුම් ප්‍රදර්ශනය හා තරගාවලිය 2026.10.10 වැනි හෙට දින විද්‍යාලයීය පරිශ්‍රයේ දී දවස පුරා පැවැත්වීමට කටයුතු සංවිධානය කොට ඇත.

මුද්‍රිත මාධ්‍ය අනුග්‍රහය:
විදුසර විද්‍යා සඟරාව, දිවයින සහ The Island. (උපාලි පුවත්පත් සමාගම)

#scienceupdates #Vidusara #VidusaraLK #science #vidusaraonline #invento #divainaonline #divaina

3 days ago | [YT] | 51

Vidusara Online

තැපැල් මුද්දරයෙන් සැමරෙන විද්‍යාව සහ එහි ජයග්‍රහණ

ලෝකයේ වැඩිම වාරගණනක් මුද්දරයක නිරූපණය වූ විද්‍යාඥයා ලෙස බොහෝ විට සැලකෙන්නේ ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් ය. ඔහුගේ E-mc² සමීකරණය සමඟ ඔහුගේ රුව එක්සත් ජනපදය, මොංගෝලියාව, ජර්මනිය ඇතුළු රටවල් ගණනාවක මුද්දරවල නිරූපණය වී තිබේ. එසේම. කාන්තා විද්‍යාඥයන් අතරින් වඩාත් ගෞරවයට පාත්‍ර වී ඇත්තේ මාරි කියුරී ය. පෝලන්තය, ප්‍රංශය, තුර්කිය, කියුබාව, ඉන්දියාව ඇතුළු රටවල් රැසක් ඇය නිරූපණය කරමින් මුද්දර නිකුත් කර ඇත. විශේෂයෙන්, 1938 වර්ෂයේ දී ප්‍රංශය නිකුත් කළ මුද්දරය, මාරි කියුරි සහ ඇගේ සැමියා පියරේ කියුරි විසින් රේඩියම් සොයාගැනීමේ 40 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කරමින් නිකුත් වූවකි.

-ඔක්තෝබර් 09 දිනට යෙදෙන ලෝක තැපැල් දිනය නිමිත්තෙනි.-

මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පසුබිම දැනගන්න සැප්තැම්බර් 30 විදුසර අලුත් ම කලාපය බලන්න.
විදුසර විද්‍යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.

#WorldPostDay #postagestampshop #scienceonstamps #AlbertEinstein #mariecurie #PierreCurie #Philately #StampCollecting #ScienceHistory #WomenInScience #NobelPrize #Physics #Chemistry #Radium #Vidusara #WorldPostDay2026 #ScienceAndStamps #Philatelic

4 days ago | [YT] | 68

Vidusara Online

ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති අනාගතය

ශ්‍රී ලංකාව වැනි දූපත් රාජ්‍යයක බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව යනු හුදෙක් විදුලිය සැපයීම පමණක් නොව, ජාතික පැවැත්ම සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකයකි. දේශපාලනමය වශයෙන් 2020 වසරේ දී රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය ලෙස 2030 වන විට 80%ක පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්කයක් ප්‍රකාශයට පත් කළ ද, ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන බලශක්ති ප්‍රතිපත්තියේ ප්‍රධානතම පරස්පරතාවයක් වන්නේ, එක් පසෙකින් පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්ක ප්‍රකාශ කරමින්ම, අනික් පසින් ද්‍රව ස්වාභාවික වායු (LNG) සහ වෙනත් පොසිල ඉන්ධන යටිතල පහසුකම් සඳහා විශාල ලෙස ප්‍රාග්ධනය ආයෝජනය කිරීමයි. ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ දීර්ඝකාලීන ජනන සැලසුම් තුළ LNG බලාගාර සඳහා තවදුරටත් විශාල ඉඩකඩක් වෙන් කර ඇති අතර, 2042 වන විට පද්ධතියට මෙගාවොට් 600 සිට 1000 දක්වා වන න්‍යෂ්ටික බලාගාර එක් කිරීමට ද යෝජනා වී ඇත.

මේ පිළිබඳව තවදුරටත් විද්‍යාත්මක පසුබිම දැනගන්න සැප්තැම්බර් 30 විදුසර අලුත් ම කලාපය බලන්න.
විදුසර විද්‍යා සඟරාව නිවසටම ගෙන්වාගැනීමට ඔබේ නම සහ ලිපිනය 0775872638 වෙත WhatsApp කරන්න.

#SriLanka #EnergyFuture #RenewableEnergy #LNG #NuclearPower #EnergyPolicy #EnergySecurity #Sustainability #ClimateAction #FossilFuels #GreenEnergy #PowerGeneration #CEB #EnergyTransition #SriLankaEnergy #CleanEnergy #EnergyCrisis #Vidusara #PolicyDebate

4 days ago | [YT] | 74

Vidusara Online

මිනිසා සඳට ගෙනයාමට මෘදුකාංග තැනූ මාග්‍රට් හැමිල්ටන් අභාවප්‍රාප්ත වෙයි

NASA ආයතනයේ ඓතිහාසික ඇපලෝ සඳගමන මෙහෙයුම්වලට අදාළ මෘදුකාංග සංවර්ධන කටයුතුවලට නායකත්වය දුන්, පරිගණක හා මෘදුකාංග ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයේ පුරෝගාමිනියක වූ මාග්‍රට් හැමිල්ටන් (Margaret Hamilton) අභාවප්‍රාප්ත වී තිබෙනවා. මියයන විට ඇය 90 වැනි වියේ පසු වුණා.

1959 වසරේ සිට 1970 දශකයේ මැද භාගය දක්වා ඇමරිකාවේ මැසචුසෙට්ස් තාක්ෂණායතනයේ (MIT) සේවය කළ ඇය, පළමු වරට මිනිසුන් සඳ මතට ගෙන ගිය ඇපලෝ මෙහෙයුම්වලට පරිගණක මෘදුකාංග නිර්මාණය කළ කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළා. විශේෂයෙන් ම 1969 වසරේ සිදු වූ ඓතිහාසික ඇපලෝ 11 චන්ද්‍ර මෙහෙයුමේ දී, සඳ මත ගොඩබෑමට සුළු මොහොතකට පෙර පරිගණක පද්ධතියේ ඇති වූ දෝෂයක්...
Full Article:- tinyurl.com/ycyvee4p

#MargaretHamilton #NASA #Apollo11 #SoftwareEngineering #WomenInSTEM #MoonLanding #MIT #ApolloProgram #PresidentialMedalOfFreedom #HamiltonTechnologies #HigherOrderSoftware #SpaceHistory #TechPioneer #RIP #Legend #Vidusara #ComputerScience #STEM #womenintechnology

4 days ago | [YT] | 326