Vidusara Online

මන්ද තල්මසුන්ගේ සන්නිවේදනය මිනිස් භාෂාවට බෙහෙවින් සමාන බව නවතම පර්යේෂණයකින් හෙළි වෙයි
මන්ද තල්මහ (Sperm whales) විසින් සිදු කරනු ලබන සන්නිවේදන රටාවන් මිනිස් භාෂාවට බෙහෙවින් සමාන ව්‍යුහයකින් යුක්ත බව නවතම විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයකින් අනාවරණය වී තිබෙනවා. මීට වසර මිලියන 90කට පෙර මිනිසා ද නෑකම් කියන පොදු පූර්වජයෙකුගෙන් වෙන් වී පරිණාමය වූ මෙම දැවැන්ත සත්ත්ව විශේෂය, මිනිස් භාෂාවල දක්නට ලැබෙන 'අකාරාදිය' සහ 'ස්වර' වැනි සංකීර්ණ ශබ්ද රටා භාවිත කරන බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙනවා.
මන්ද තල්මසුන් සන්නිවේදනය සඳහා 'කෝඩා' (codas) ලෙස හැඳින්වෙන කෙටි ශබ්ද මාලාවක් භාවිත කරයි. මෙම කෙටි ශබ්ද හැඳින්වෙන්නේ 'ක්ලික්' යනුවෙනුයි. මෙම ශබ්දවල දිග ප්‍රමාණය සහ ඒවායේ ස්වර පරාසය වෙනස් කිරීම මඟින් ඔවුන් විවිධ අර්ථයන් ජනනය කරන බව සොයාගෙන්නට පර්යේෂකයන් සමත් වී තිබෙනවා. මෙම රටාව මැන්ඩරින්, ලතින් සහ ස්ලොවේනියානු වැනි මිනිස් භාෂාවල ව්‍යාකරණ සහ ශබ්ද විද්‍යාත්මක ලක්ෂණවලට බෙහෙවින් සමාන බව පර්යේෂණ පත්‍රිකාව පෙන්වා දෙනවා.
ඩොමිනිකා වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදේ වෙසෙන තල්මසුන් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන Project CETI (Cetacean Translation Initiative) ආයතනය විසින් මෙම සොයාගැනීම සිදු කර ඇති අතර, කෘත්‍රිම බුද්ධිය ඇතුළු නවීන තාක්ෂණික ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් මෙම තල්මසුන්ගේ භාෂාව...
Full Article :- tinyurl.com/5235br8j
#vidusaralk #vidusaraonline #SpermWhales #WhaleCommunication #ProjectCETI #AnimalLanguage #MarineBiology #Cetacean #AI #Linguistics #OceanScience

24 minutes ago | [YT] | 13

Vidusara Online

ලොව පැරණිතම බූවල්ලා පිළිබඳ මතය වෙනස් වෙයි

ලොව පැරණිතම බූවල්ලා ලෙස මෙතෙක් හඳුනාගෙන තිබූ වසර මිලියන 300 ක් පැරණි පොසිලය, සැබවින්ම බූවල්ලෙකු නො වන බව විද්‍යාඥයින් විසින් නවතම පරීක්ෂණයකින් අනාවරණය කරගනු ලැබ තිබෙනවා.

එංගලන්තයේ රීඩින් විශ්වවිද්‍යාලයේ පෘෂ්ඨවංශී සත්ත්ව විද්‍යාව පිළිබඳ කථිකාචාර්ය තෝමස් ක්ලෙමන්ට්ස් ප්‍රමුඛ පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් විසින් සිදුකරන ලද මෙම අධ්‍යයනයෙන්, මෙම පොසිලය වර්තමාන 'නොටිලස්' (Nautilus) සත්වයා ද නෑකම් කියන 'නොටිලොයිඩ්' (Nautiloid) නම් සත්ත්ව කාණ්ඩයට අයත් බව හෙළි වී තිබෙනවා.

Pohlsepia mazonensis ලෙස නම් කර ඇති මෙම පොසිලය ඇමරිකාවේ ඉලිනොයිස්හි මැසොන් ක්‍රීක් ප්‍රදේශයෙන් හමු වී තිබුණා. මීට පෙර විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කළේ එය අයත් ව සිටි සත්ත්වයා ඉපැරැණි බූවල්ලෙකු විය යුතු බවයි. කෙසේ වෙතත්, බූවල්ලන් පැවත එන බවට පිළිගැනෙන යුගයට වඩා, එනම්, වසර මිලියන 90කට වඩා...
Full Article :- tinyurl.com/ywy6ws57

#vidusaralk #vidusaraonline #OldestOwl #Fossil #Paleontology #Nautiloid #Pohlsepia #ScienceCorrection #SynchrotronImaging #ReadingUniversity #FossilDiscovery

20 hours ago | [YT] | 122

Vidusara Online

අනතුරුදායක ගිනිකෙළි නිෂ්පාදනය

ගිනිකෙළි නිෂ්පාදන කර්මාන්තයේදී වඩා දීප්තිමත්, ආකර්ෂණීය වර්ණ හා තීව්‍ර හඬක් ලබා ගැනීම සඳහා මූලික පුපුරන ද්‍රව්‍ය මිශ්‍රණයට විවිධ වර්ණක මෙන්ම සෝඩියම්වල තඹ, බේරියම්, ටයිටේනියම්, සර්කෝනියම්, මැග්නීසියම් හා ස්ට්‍රෝනියම් වැනි ලෝහ ලවණ ද විවිධ සංයුතීන්ගෙන් මිශ්‍ර කරනු ලැබේ. පොටෑසියම් නයිට්ට්‍රේට්වලට අමතරව, පොටෑසියම් ක්ලෝරේට් හෝ පොටෑසියම් පර්ක්ලෝරේට් වැනි ඔක්සිකාරක (Oxidants) මෙම පුපුරන ද්‍රව්‍ය තුළ අඩංගු වීමෙන් ඒවා තාපයට මෙන්ම ඝර්ෂණයට සංවේදී වේ (heat and friction sensitive). මෙසේ ඝර්ෂණ සංවේදී වීම අවබල පුපුරන ද්‍රව්‍ය හැසිරවීමේ දී ඇති අවාසි සහගත තත්ත්වයකි. එබැවින් මෙම පුපුරන ද්‍රව්‍ය මිශ්‍ර කිරීමේ දී හා විවිධ පිපිරුම් උපක්‍රම සෑදීමේ දී මෙන්ම ගබඩා කිරීමේ දී ඇතිවන කුඩා ඝර්ෂණයක දී වුව ද ගිනිපුළිඟුවකින් තොරව මහා විනාශයක් සිදු වේ.

#vidusaralk #vidusaraonline #FireworksSafety #Pyrotechnics #Explosives #ChemicalSafety #FireworksManufacturing #PotassiumChlorate #PotassiumPerchlorate #MetalSalts #IndustrialSafet

2 days ago | [YT] | 120

Vidusara Online

ලොමු දැහැගන්වන, ලොව සන්ත්‍රාසජනක චරිත අතර ඔබේ ලේ උරා බොන ඩ්‍රැකියුලා කුප්‍රකටයි. හුදෙක් මනඃකල්පිතයකට සීමා නොවූ, දහස් ගණනින් මිනිසුන් උල්වල අමුණා මරා දැමූ රුදුරු පාලකයෙකුගේ සැබෑ ලේ වැකි ඉතිහාසය ඔබ මින් පෙර අසා තිබේද ? මේ ලේ බොන ඩ්‍රැකියුලා නිර්මාණය කිරීමට ආභාෂය ලබා දුන් ප්‍රබන්ධයට වඩා භයානක සැබෑ ඩ්‍රැකියුලා චරිතය ගැන ඔබ දන්නවාද ? ඒ ගැන දන්නේ නැතිනම් මේ වීඩියෝව බලන්න.
Watch Full Video:- https://youtu.be/oi71DLP28zU

Among the world's most terrifying and spine-chilling characters, the blood-sucking Dracula is infamous. Have you ever heard the true bloody history of a ruthless ruler who was not limited to mere fiction and impaled thousands of people on stakes? Do you know about the real Dracula—a character far more dangerous than the fiction that inspired the legendary vampire? If you don't know about him, watch this video.

#vidusaraonline #sciencewatch #Dracula #VladTheImpaler #RealDracula #History #TrueStory #Vampire #DarkHistory #Legend #Transylvania #VladIII #Impaler #Bloodthirsty #ruthlessruler

4 days ago | [YT] | 251

Vidusara Online

සජීව නරඹන්නන්ගේ ප්‍රීතිඝෝෂා මධ්‍යයේ මෙරට වේලාවෙන් අද අලුයම සැන් දියේගෝ නුදුරු දියඹට පහත් වූ Orion කැප්සියුලයෙන් පිටතට ගැනුණු Artemis II ගගනගාමීන් සිව් දෙනා මේ වන විට සිටින්නේ USS ජෝන් පී. මර්තා නෞකාව තුළයි. කැප්සියුලයෙන් පිටතට ගැනීමෙන් අනතුරුව හෙලිකොප්ටර් යානා දෙකක් මඟින් ඔවුන් නෞකාව වෙත රැගෙන එනු ලැබුණා. ඒ එක් හෙලිකොප්ටරයක නියමු වික්ටර් ග්ලෝවර් සහ මෙහෙයුම් විශේෂඥ ක්‍රිස්ටිනා කුක් සහ අනෙක් හෙලිකොප්ටරයේ අණ දෙන නිලධාරී රීඩ් වයිස්මන් සහ මෙහෙයුම් විශේෂඥ ජෙරමි හැන්සන් ඇතුළත් වන පරිදියි.

යානා නෞකාව මතට ගොඩබැස්වීමෙන් මොහොතකට පසු සිනා මුසු මුහුණින් යුතු ව පෙනී සිටි ගගනගාමීන් සිව් දෙනා නිලධාරීන්ගේ සහාය ද ඇති ව නෞකාව තුළට ඇවිද යන අයුරු දැකිය හැකි වුණා. එහි දී ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ විමසා බැලෙන පරීක්ෂණ සිදු වීමට නියමිතයි.

ජෝන් පී. මර්තා නෞකාව තුළ සිදුකෙරෙන වෛද්‍ය පරීක්ෂණයෙන් පසු ගගනගාමීන් ගුවනින් සැන් දියේගෝ වෙත රැගෙන එනු ඇති අතර, වාර්තා වන පරිදි ඔවුන්ට තෝරාගැනීම් දෙකක් තිබෙනවා. අවශ්‍ය නම් අද රාත්‍රිය (මේ වන විට සැන් දියේගෝහි වේලාව 10 වැනි සිකුරාදා රාත්‍රී 07:40යි) නෞකාව තුළ හෝ හෝටල් කාමරක් තුළ ගත කළ හැකියි. එසේත් නැති නම් මේ රාත්‍රියේ ම සැන් දියේගෝහි සිට සිය පවුලේ ඥාතීන් රැඳී සිටින හූස්ටන් බලා පියාසර කළ හැකියි.

ගගනගාමීන් සිව් දෙනා නෞකාව වෙත රැගෙන ඒමෙන් පසු මේ වන විට මුදාගැනීමේ නිලධාරීන් සාගර තලය මත ඇති Orion කැප්සියුලය ගොඩ ගැනීමේ මෙහෙයුම දියත් කිරීමට සූදානමින් පසුවනවා.

#vidusaraartemisupdates #vidusaraonline #ArtemisII #NASA #Orion #CrewRecovery #USSJohnPMurtha #SanDiego #ArtemisCrew #Splashdown #ReturnToEarth

4 days ago | [YT] | 237

Vidusara Online

දින 10ක දීර්ඝ චාරිකාව නිමා කරමින් Artemis II ගගනගාමීන් රැගත් Orion කැප්සියුලය නිරුපද්‍රිත ව පැසිෆික් සාගරයට පහත් වුණා. මෙරට වේලාවෙන් අද පෙරවරු 5:37ට පමණ සැන් දියේගෝ වෙරළට ඔබ්බෙන් සාගරයට පහත් වූ Orion කැප්සියුලයෙන් ගගනගාමීන් මුදාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය ඇරඹී තිබෙනවා. ඒ ඇමරිකානු නාවික හමුදාවට අයත් USS John P. Murtha නෞකාවෙන් ඉහළ නැඟුණු හෙලිකොප්ටර් යානා මඟින්.

අඩි 400,000ක් පමණ උන්නතාංශයකින් පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වීමේ දී ඇති වූ අධික තාපය හේතුවෙන් යානය වටා ප්ලාස්මාවක් නිර්මාණය වූ අතර, ඒ හේතුවෙන් පෙරවරු 5:23 සිට මිනිත්තු හයක කාලයක් යානය සමඟ පැවති අපේක්ෂිත සන්නිවේදන බිඳවැටුම වාර්තා වුණා. ඒ යානය පෘථිවිය වෙතට පහත් වීමේ ක්‍රියාවලියේ අවදානම් සහගත ම කොටස සාර්ථක ලෙස අවසන් කරමින්.

අඩි 25,000ක් ඉහළ දී ප්‍රථම පැරෂුට කට්ටලය දියත් වූ අතර, ඉන් කැප්සියුලයේ ඇති අනෙකුත් පැරෂුට ආවරක ඉවත් කෙරුණා.

සාගරය සිප ගැනීමෙන් පසු මෙහෙයුමේ අණ දෙන නිලධාරී රීඩ් වයිස්මන් සිය අභ්‍යවකාශ චාරිකාව පිළිබඳ සතුට ප්‍රකාශ කළ අතර ගගනගාමීන් සිව් දෙනා සුවෙන් සිටින බව දන්වා සිටියා.

#vidusaraartemisupdates #vidusaraonline #ArtemisII #NASA #Orion #Splashdown #PacificOcean #ArtemisCrew #ReidWiseman #MoonMission #ReturnToEarth

5 days ago | [YT] | 242

Vidusara Online

Artemis II ගගනගාමීන් රැගත් Orion යානය මේ වන විට ඇත්තේ පෘථිවියට කිලෝමීටර 185,000ක් ඈතින්, පැයට කිලෝමීටර 40,000ක පමණ වේගයකින් සමීප වෙමින්. පැසිෆික් සාගරයට ඉහළින් පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වන Orion කැප්සියුලය, සැලසුම් කර ඇති පරිදි මෙරට වේලාවෙන් හෙට පෙරවරු 5:37ට පමණ සැන් දියේගෝ මුහුදු කලාපයට පහත් වීමට නියමිතයි.

ඔවුන් ගමන් කළ කිලෝමීටර 1,118,624 ක් දිගු සම්පූර්ණ ගමන් මඟේ අවදානම අතින් ඉහළ ම අවස්ථාව ලෙස සැලකෙන්නේ ආපසු එන ගමනේ ඇති අවසාන කිලෝමීටර 200කට ආසන්න දුර ප්‍රමාණයයි.

මෙහෙයුම ඇරැඹුණු මොහොතේ සිට ගගනගාමීන්ගේ ජීවනාලිය බඳු වූ යුරෝපානු සේවා මොඩියුලය පෘථිවි කක්ෂයේ දී ගලවා දමන Orion කැප්සියුලය පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වන්නේ පැයට කිලෝමීටර 40,000කට පමණ ආසන්න ප්‍රවේගයකින්. එනම් ශබ්දයේ වේගය මෙන් 30 ගුණයක වේගයකින්.

මේ හේතුවෙන් වායුගෝලයට ඇතුළු වූ පසු කැප්සියුලයේ තාප ආවරණ පළිහ පුරා සෙල්සියස් අංශක 2,760 සිට 3,000 දක්වා පමණ වන අධික උෂ්ණත්වයක් විහිදී යනවා. මෙලෙස අධික චාලක ශක්තිය තාපය ලෙස පිටකර හරින විට Orion සතු වේගය සීඝ්‍රයෙන් මන්දගාමී වන අතර, එය ඉදිරියෙන් ඇති වාතය ඉතා වේගයෙන් සම්පීඩනය වීම නිසා අධි-තාප ප්ලාස්මා කම්පන තරංගයක් ද නිර්මාණය වනවා.

මෙම අදියරේ දී, Orion කැප්සියුලය ගිනි ජාලාවකින් වටවනු ඇති අතර, ගගනගාමීන් හට කවුළුවලින් පිටත දැල්වෙන ප්ලාස්මා දිස්වනු ඇති. මෙම අදියරේ දී පොළොවට පහත් වීම රළු සහ කැලඹිලි සහිත එකක් වනු ඇති අතර, යානය වටා ඇති ප්ලාස්මා ආවරණය හේතුවෙන් කෙටි කාලයකට භූමි පාලක මධ්‍යස්ථානය සමඟ ඇති සන්නිවේදන සබඳතා බිඳ වැටෙනවා.

Full Article :- tinyurl.com/p3yxz7r2

#vidusaraartemisupdates #ArtemisII #NASA #Orion #DeepSpace #Moon #Astronomy #SpacePhenomenon

5 days ago (edited) | [YT] | 189

Vidusara Online

කැටයම් සහිත සංඛය

ජාතික කෞතුකාගාර දෙපාර්තමේන්තුවේ ලාංඡනය වෙත අවධානය යොමු කරන්නේ නම්, එහි සංකේතය ලෙස ඇත්තේ කැටයමින් යුත් සංඛයක් බව දැක ගතහැකි වනු ඇත. 1970 දශකයේ සිට භාවිත වන මේ ලාංඡනයේ ඇත්තේ කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන කෞතුක භාණ්ඩයක් ලෙසිනි. 1935 වර්ෂයේ ඔක්තෝබර් මස 08 වන දින කොළඹ කෞතුකාගාරය මෙම සංඛය මිල දී ගෙන ඇත්තේ රුපියල් 24 ක් වූ මුදලකටය. වර්තමානයේ මෙය අංක 12 දරන කලා හා ශිල්ප මැදිරීයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබේ. එහි එය හඳුන්වා දී ඇත්තේ වාදන භාණ්ඩයක් වශයෙනි. සංඛය දිගින් සෙන්ටිමීටර් 30 ක්ද, උසින් සෙන්ටිමීටර් 13 ක්ද වෙයි.

#vidusaralk #vidusaraonline #conchshell #NationalMuseum #SriLanka #CarvedConch #MuseumArtifact #ColomboMuseum #TraditionalArt #HistoricalArtifact #CulturalHeritage

6 days ago | [YT] | 147

Vidusara Online

විශ්වයේ දැවැන්ත කළු කුහර සාගින්නේ

විශ්වයේ ඇති සුපිරි දැවැන්ත කළු කුහර (Supermassive Black Holes) මීට වසර බිලියන 10කට පමණ පෙර සිට ඉතා සෙමින් වර්ධනය වන බවත්, ඊට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ, ඒවාට ආහාර ලෙස අවශ්‍ය වන වායූන් හිඟ වීම හෙවත් ‘සාගින්න’ බවත් නවතම පර්යේෂණයකින් යෝජනා කෙරෙනවා. තාරකා විද්‍යාඥයන් මේ නිගමනයට එළැඹ ඇත්තේ මන්දාකිණි මිලියන 1.3ක් සහ එක්ස්-කිරණ පිටකරන කළු කුහර 8,000ක් නිරීක්ෂණය කරමින් අනතුරුවයි.

Cosmic noon ලෙස හැඳින්වෙන, විශ්වයේ වයස දැනට පවතින වයසෙන් හතරෙන් එකකට වඩා අඩු කාලයේ සිට මෙම මන්දගාමී වීම ආරම්භ වී තිබෙන බවයි පර්යේෂකයන් පවසන්නේ. කළු කුහරවල සංඛ්‍යාව අඩු වීමක් හෝ...
Full Article :- tinyurl.com/33ve979z
#vidusaralk #vidusaraonline #BlackHoles #SupermassiveBlackHole #Astronomy #NASA #Chandra #XMMNewton #CosmicNoon #GalaxyEvolution #spacescience

1 week ago | [YT] | 141

Vidusara Online

චන්ද්‍ර පියාසැරිය අතරතුර දී ලබා ගැනුණු ඡායාරූප ගණනාවක් ම මේ වන විට NASA නිල වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ නිකුත් වී තිබෙනවා. මේ ඉන් කිහිපයක්.

www.nasa.gov/gallery/lunar-flyby/ සබැඳිය ඔස්සේ NASA නිල වෙබ් අඩවියට පිවිස, නිකුත් කර ඇති සියලු ම ඡායාරූප නැරඹිය හැකියි.

#vidusaraartemisupdates #ArtemisII #NASA #Orion #SolarEclipse #LunarEclipse #DeepSpace #Moon #Astronomy #spacephenomenon

Skip the Carousel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

1 week ago | [YT] | 112