Geoteknik Akademi

Sürşarj yükü, zemine mevcut yüklerin dışında sonradan etki eden ilave yüzey yüküdür 🪨📐
Bu yük;
➡️ Dolgu
➡️ Trafik
➡️ Yapı temeli
➡️ Depolanan malzeme
gibi etkenlerden kaynaklanabilir.
Geoteknik açıdan sürşarj yükü:
➡️ Zemindeki düşey gerilmeyi artırır 📈
➡️ Oturma miktarını büyütebilir 📉
➡️ Şev ve istinat yapılarında yatay basıncı artırır ⚠️
Ayrıca bazı projelerde bilinçli olarak uygulanır:
➡️ Ön yükleme (preloading) ile konsolidasyonu hızlandırmak amacıyla 💧
📌 Sürşarj yükü, zeminin mevcut gerilme durumunu değiştiren önemli bir tasarım parametresidir.
🪨🏗️📊

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 3

Geoteknik Akademi

CBR deneyi (California Bearing Ratio), zeminin veya dolgu malzemesinin taşıma gücünü ve penetrasyon direncini belirlemek için yapılan bir laboratuvar testidir 🪨📊
Deney prensibi:
➡️ Standart bir piston numuneye sabit hızla bastırılır
➡️ Belirli penetrasyonlarda oluşan direnç ölçülür
➡️ Bu değer, standart kırmataş direnci ile oranlanır (%)
CBR değeri:
➡️ Yol alt temel ve üstyapı tasarımında
➡️ Dolgu kalitesinin değerlendirilmesinde
➡️ Kompaksiyon kontrolünde
kullanılır 🛣️
CBR yükseldikçe:
➡️ Zemin daha yüksek taşıma kapasitesine sahiptir 📈
📌 Özellikle karayolu projelerinde en yaygın dayanım parametrelerinden biridir.
🪨📐🚧

#geoteknikakademi #cbr #taşımagücü #oturma #keşfet

1 month ago | [YT] | 1

Geoteknik Akademi

Kompaksiyon deneyi, zeminin belirli bir su içeriğinde maksimum birim hacim ağırlığa ulaşacak şekilde sıkıştırılmasını ölçmek için yapılan laboratuvar testidir 🪨📊.
Amaçları:
➡️ Optimum su içeriği belirlemek 💧
➡️ Maksimum kuru birim hacim ağırlık tespit etmek 📈
➡️ Dolgu ve temel sahalarında uygun sıkışmayı sağlamak
Deneyin uygulanışı:
1️⃣ Zemin belirli su içeriğinde hazırlanır
2️⃣ Standart veya modifiye kompaksiyon ekipmanı ile tabakalar halinde sıkıştırılır
3️⃣ Her sıkıştırma kademesinde birim hacim ağırlık ölçülür
Sonuçlar, saha dolgu ve temel tasarımında zeminin taşıma gücü ve oturma davranışını tahmin etmek için kullanılır 📐
📌 Kompaksiyon, sağlam ve güvenli temel zemini oluşturmanın temel adımlarından biridir.
🪨💧📊

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 1

Geoteknik Akademi

Don kabarması, suya doygun ve ince daneli zeminlerde, sıcaklığın 0°C’nin altına düşmesiyle suyun donarak hacim artışı oluşturması sonucu zeminin yukarı doğru hareket etmesidir ❄️🪨📈
Süreçte:
➡️ Gözenek suyu donar ve yaklaşık %9 hacim artar
➡️ Buz mercekleri oluşur
➡️ Zemin yüzeyinde kabarma meydana gelir ⚠️
Özellikle:
Siltli ve ince kumlu zeminlerde
Yetersiz drenaj koşullarında
Soğuk iklim bölgelerinde
daha belirgindir.
Sonuçları:
➡️ Yol kaplamalarında bozulma
➡️ Temellerde farklı oturma
➡️ Altyapı hasarları
📌 Don kabarması, su + ince zemin + don sıcaklığı birlikte olduğunda oluşur.
❄️🪨📊

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 4

Geoteknik Akademi

Kılcallık (Capillarity), zemindeki doygun olmayan gözeneklerde suyun yüzey gerilimi etkisiyle yükselmesi olayıdır 💧🪨.

Özellikleri:
➡️ İnce daneli zeminlerde (kil, silt) belirgindir
➡️ Zemin su içeriğini artırır, böylece efektif gerilmeyi azaltabilir 📉

Kılcallık, özellikle:
Temel altı ve dolgu zeminlerde oturma davranışını etkiler.
Şev stabilitesini ve zemin taşıma gücünü etkileyebilir ⚠️
📌 Kılcallık, zeminin doğal su rejimini anlamak ve drenaj tasarımı yapmak için önemlidir.
💧🪨📊

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 2

Geoteknik Akademi

Shelby tüp numune alımı, özellikle yumuşak ve orta kıvamlı ince daneli zeminlerden örselenmemiş (undisturbed) numune almak için kullanılan bir sondaj yöntemidir 🪨📏.
İnce cidarlı çelik tüp, zemine darbe olmadan, yavaş ve sürekli bir itme ile sokulur. Böylece:
➡️ Zemin yapısı korunur
➡️ Doğal su muhtevası bozulmaz 💧
➡️ Gerilme yapısı minimum düzeyde etkilenir
Alınan numuneler;
Konsolidasyon deneyi
Üç eksenli basınç deneyi
Kesme dayanımı tayini
gibi laboratuvar testlerinde kullanılır 📊
📌 Shelby tüp, özellikle kil zeminlerin mühendislik özelliklerini doğru belirlemek için kritik öneme sahiptir.
🪨📐🏗️

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 0

Geoteknik Akademi

Kum konisi deneyi, sahada zeminin yerinde birim hacim ağırlığını (yoğunluğunu) belirlemek için kullanılan bir arazi deneyidir 🪨📊.

Açılan küçük bir çukurun hacmi, standart özellikte kuru kum ile doldurularak belirlenir.

Çukurdan çıkan zemin tartılır ve böylece:

➡️ Yerinde kuru birim hacim ağırlık
➡️ Sıkışma derecesi
➡️ Kompaksiyon kontrolü
hesaplanır 📐.

Özellikle:
Yol ve dolgu sahalarında
Temel altı dolgularında
Zemin iyileştirme kontrolünde
yaygın olarak kullanılır 🏗️.

📌 Kum konisi deneyi, sahadaki sıkıştırmanın yeterli olup olmadığını gösterir.
🪨📈

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 0

Geoteknik Akademi

Plaka yükleme deneyi, zeminin yerinde taşıma gücü ve deformasyon özelliklerini belirlemek amacıyla yapılan bir arazi deneyidir 🪨📐.

Belirli çapta rijit bir plaka zemin yüzeyine yerleştirilir ve kademeli yük uygulanır.

Her yük kademesinde oluşan oturma miktarı ölçülür 📊.

Bu deney ile:
➡️ Taşıma gücü tahmini yapılır
➡️ Oturma davranışı gözlemlenir 📉

Özellikle:
Yol ve saha dolgularında
Sığ temellerde
Zemin iyileştirme kontrolünde
kullanılır 🏗️.

⚠️ Sonuçlar plaka boyutuna ve etki derinliğine bağlıdır; derin tabakaların etkisi sınırlı olabilir.

📌 Plaka yükleme deneyi, zeminin yerinde yük altındaki gerçek davranışını gösterir.
🪨📊🏗️

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 0

Geoteknik Akademi

1 month ago | [YT] | 2

Geoteknik Akademi

Zeminlerin yüzeye bırakılan yüksek ağırlıklı kütlelerin serbest düşürülmesi ile sıkılaştırılması yöntemidir 🪨🏗️.

Yüksek tonajlı bir ağırlık belirli yükseklikten zemine bırakılır ve oluşan darbe enerjisi:

➡️ Zeminde yeniden düzenlenme sağlar
➡️ Boşluk oranını azaltır
➡️ Rölatif sıkılığı artırır 📈
➡️ Taşıma gücünü yükseltir
➡️ Oturmaları azaltır

Özellikle:
Gevşek kum ve çakıllar
Kontrolsüz dolgular
Geniş alan projeleri (liman, havaalanı, sanayi sahaları)
için uygundur 🌍.

⚠️ Titreşim etkisi nedeniyle şehir içi hassas yapılara yakın bölgelerde dikkatli uygulanmalıdır.
📌 Dinamik kompaksiyon, zemini enerjiyle yeniden düzenleme işlemidir.
🪨⚙️📊

#geoteknikakademi

1 month ago | [YT] | 0