Member of Development and Welfare Board for Denotified Nomadic and Semi Nomadic Communities of Govt. of India
Mittal Patel, founder of Vicharta Samuday Samarthan Manch (VSSM)
Public Speaker, Columnist, Social Blogger, Traveller


Mittal Patel works for the nomadic and de-notified tribes of Gujarat. VSSM, a non--profit organization founded in 2006 is now spread across 90 Blocks and 20 districts of Gujarat, Smt. Mittal Patel along with her team is doing tremendous work in the field of education, health care, disaster relief, rehabilitation, environment and many more. The organisation is also working on government policies so that this extremely marginalized section of the society get their rights and benefits of the policies. These tribes were hardly seen as they were suffering problems related to identity and dignity in the society. VSSM was thus started with the vision of giving these tribes their identity and solve the challenges faced by them in day to day life.


Mittal Patel

રામજીભાઈને પુછ્યું, “આ વસાહતમાંથી કેટલાં બાળકો શાળાએ જાય છે?” એમણે કહ્યું,
“એકપણ નહીં.”
“કેમ?”
જવાબ ખૂબ જ ટૂંકો હતો, “બસ નથી જતા.” રામજીભાઈને શું કહેવું એ ઘડીક તો સમજાયું નહીં. પણ ગરીબીની સૌથી મોટી અસર બાળકો પર પડી રહ્યાનું જણાયું. આર્થિક હાલત ખરાબ. જીવન ટકાવી રાખવાની મજબૂરી એટલે ખેતમજૂરીમાં નાના બાળકોને લગાડી દેવાનું કરવામાં આવે. પરિણામે એમની શાળા છુટી જાય. અલબત ઘણી જગ્યાએ તો બાળકોના નામ શાળામાં દાખલ કરવાની દરકાર જ ન લેવાય.
સમગ્ર પારકરા કોળી સમુદાયમાં ભણેલા લોકોની સંખ્યા ખૂબ ઓછી.
કેટલીક એવી હકીકતો જે આપણે સૌએ જાણવી જરૃરી.. આશા રાખીએ પારકરાના ઉત્કર્ષ માટે ચોક્કસ પ્રયત્નો થાય.
માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી તેમજ જીલ્લા કલેક્ટર શ્રીની લાગણી આ સમુદાયો માટે છે. એમની સાથે જ્યારે આ સમુદાયની વાત થઈ કે એમણે આગામી સમયમાં પૂરાવના લઈને ઝડપથી કામ શરૃ થાય તે અંગે ખાત્રી આપી. સાથે આવાસ માટે પણ નક્કર કામગીરી કરવાની ખાત્રી આપી. આપની સંવેદના માટે આભાર.
બાકીની વિગતો નવ ગુજરાત સમયની મારી કોલમમાં...
#VSSM #MittalPatel #kutch #parkarakoli

11 hours ago | [YT] | 161

Mittal Patel

પચીસ વર્ષની ઉંમરે શારદાબેન વિધવા થયા ને માથે જાણે આભ ફાટ્યું. એ વખતે દિકરીઓને શા માટે ભણાવવી જોઈએ એ પણ સમજાયું.

નાની ઉંમરે એમના લગ્ન થયાં હતાં. પતિ હતા ત્યાં સુધી ઘરનો ગુજારો એ ચલાવતા. બહુ સુખ-સગવડવાળું જીવન ન હતું, પણ બે ટંકનું ભોજન મળી રહેતું, બાળકોનો ઉછેર થઈ રહ્યો હતો ને ઘરનું ગાડું ચાલતું.

પણ બાવીસ વર્ષની ઉંમરે તેમના પતિને ડાયાબિટીસ થયો ને બિમારી એટલી વધી ગઈ કે રોજ ઇન્જેક્શન લેવું પડતું. બીમારીને કારણે ઘરની પરિસ્થિતિ વધુ કઠિન બની હતી. છતાં તેઓ જેટલું બની શકે એટલું કામ કરતા અને પરિવારનું ગાડું ખેંચતા.

પરિવારમાં એક દીકરો અને એક દીકરી. નાનું કુટુંબ. મર્યાદિત આવક. કોઈ મોટા આજીવિકાના સાધનો નહીં. છતાં જીવન આગળ વધી રહ્યું હતું.

પણ પાંચ વર્ષ પહેલાં પતિનું અવસાન થયું અને શારદાબેનના ખભા પર પોતાના દીકરા, દીકરી ને પોતાની એમ અચાનક ત્રણ જણની જવાબદારી આવી પડી.

પતિ હતા ત્યાં સુધી કમાવા બહાર જવાનું બન્યું ન હતું. એટલે કઈ રીતે કમાવું, કયો વ્યવસાય કરવો, ક્યાંથી શરૂઆત કરવી, આ બધું તેમના માટે નવું હતું.

આસપાસના લોકો પાસેથી મળેલા થોડા ટેકા અને પોતાની પાસે ભેગા કરેલા થોડા રૂપિયામાંથી તેમણે થોડી કટલરી ખરીદી ને એને લઈને ગામેગામ ફરી વેચવાનું શરૂ કર્યું.

પણ વેપારમાં પણ મૂડી જોઈએ. પાંચસો રૂપિયાનો માલ લઈને નીકળે અને એમાંથી બસો - ત્રણસો રૂપિયાનો માલ વેચાય. જે થોડા રૂપિયા હાથમાં આવે એમાંથી ફરી થોડો માલ ખરીદવો અને બાકીમાંથી ઘરનો ખર્ચ ચલાવવો. જાણે દરરોજ દાંડા ટૂંકા કરતા હોય એવું લાગે.

થોડા સમય પહેલાં પાટણ જિલ્લાના સમી તાલુકાના બાસ્પા ગામે જવાનું થયું. શારદાબહેન ત્યાં રહે. બજાણિયા વસાહતના સૌ સાથે અમારો આત્મીય પરીચય. પાંચાબાપા, સવજીભાઈ ને અમારા કાર્યકર ખોડાભાઈએ મને શારદાબેનનો પરિચય કરાવ્યો.

અને આખી પરિસ્થિતિ કહેતા, “હવે દાડા ટૂંકા નથી થતા તકલીફ પડે છે. તમે મને મદદ કરો.”

શારદાબેને પહેલા તો પાંચ-દસ હજાર રૂપિયાની લોન માંગી હતી. પરંતુ તેમની આખી વાત સાંભળ્યા પછી અમને લાગ્યું કે અહીં લોન આપવાની જરૂર નથી. અહીં તો પહેલાં ટેકો આપવાની જરૂર છે, જેથી તેઓ ઊભા થઈ શકે.

અમેરિકામાં રહેતા અમારા મિહીરભાઈ પરીખની મદદથી અમે શારદાબેનને કટલરીનો સામાન અપાવવાનું નક્કી કર્યું.

લગભગ પંદર-સત્તર હજાર રૂપિયાનો સામાન હાથમાં આવે તો શારદાબેન એકાદ-બે ગામ નહીં, અનેક ગામમાં ફરીને વેપાર કરી શકે. માલનું રોટેશન વધે, આવક વધે અને ધીમે ધીમે ઘરનું ગાડું પણ સરળતાથી ચાલે.

શારદાબેનને સાથે લઈ જઈને અમારા કાર્યકરે એમને કટલરી ખરીદાવી. સામાન હાથમાં આવ્યો ત્યારે તેમના ચહેરા પરનો આનંદ જોવા જેવો હતો. તેમણે કહ્યું, “મારી સામે તમે જોયું એ માટે આભાર. મને લાગે કે હવે ગાડુ ચાલુ થઈ જશે.”

આ એક વાક્યમાં તેમની આખી વ્યથા અને આખી આશા સમાઈ ગઈ હતી.

કટલરીનો આ વ્યવસાય કરતા એક હજારથી વધુ પરિવારોને અમે અત્યાર સુધી લોન આપીને સ્વાવલંબી બનાવ્યા છે. એમની લોનની રકમ પણ બહુ મોટી નથી હોતી. દસ, પંદર હજાર રૂપિયા જેટલી રકમમાંથી પરિવારનું જીવન બદલાયાના અનેક દાખલા છે. એટલે શારદાબેનને પણ લાખો રૃપિયાની જરૃર નહોતી. એક નાનકડા ટેકાની જ જરૃર હતી.

શારદાબહેને, “મારે મારા બાળકોને હોસ્ટેલમાં ભણવા મૂકવાં છે. મારી જે દશા થઈ, એવી દશા એમની ન થાય માટે એમને ભણાવવા છે” નું કહ્યું.

મે એમને એમના બેય બાળકોને ભણાવવાની લાગણીની સરાહના કરી. સાથે દીકરીને ખાસ ભણાવવા કહ્યું, એમની જેવી સ્થિતિ થઈ એવી સ્થિતિમાં કોઈએ ન મુકાવવું પડે, પણ ન કરે નારાયણ ને એવું કશું થાય તો પગભર હોઈએ તો જિંદગી કાઢવી સરળ બને. એટલે દીકરીને ભણાવવાની. મારી વાત સાથે એમણે પણ સહમત થયા.

મિહીરભાઈ તમારી મદદ માટે ખૂબ ખૂબ આભાર. શારદાબહેન ખૂબ પ્રગતિ કરે ને એમના જીવનમાં સુખ સમૃદ્ધી આવે તેવી પ્રાર્થના..

2 days ago | [YT] | 235

Mittal Patel

બાળકો માટે મસ્ત આઈસક્રીમ આવી, દૂધપાક બન્યો અને સાથે સ્વાદિષ્ટ ભોજન પણ બન્યું.

જ્યોત્સનાબેન અમેરિકામાં રહે. થોડા સમય પહેલાં એમની બહેનપણીઓ મારફતે એમનો અમારી સાથે પરિચય થયો. હમણાં જ, લગભગ દસેક દિવસ પહેલાં, અમે મળ્યાં. એમણે અમારા કામ વિશે જાણ્યું, અમારી બે હોસ્ટેલમાં રહેતાં બાળકો વિશે જાણ્યું અને બાળકો માટે કંઈક કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી.

અરવીંદભાઈ પટેલ જ્યોત્સનાબેનના પતિ હવે સદેહે આ દુનિયામાં નથી. એમની સ્મૃતિમાં જ્યોત્સનાબેન પાંચ ઑક્ટોબરના રોજ અલગ-અલગ સંસ્થાઓમાં જઈને બાળકોને ભોજન કરાવે.

આ વર્ષે જ્યોત્સનાબેને કહ્યું, “મારે તમારા બાળકોને જમાડવા છે.”

એમના કહેવા પ્રમાણે બાળકો માટે ભોજનનું આયોજન કર્યું. પણ પછી પાછો જ્યોત્સનાબેનનો ફોન આવ્યો,
“આઈસક્રીમ ખાસ કરજો હો!”

બાળકો માટે મસ્ત આઈસક્રીમ આવી, દૂધપાક બન્યો અને સાથે સ્વાદિષ્ટ ભોજન પણ બન્યું. બાળકોના ચહેરા પર આનંદ હતો. અરવીંદભાઈની યાદને જીવંત રાખવાની એક સુંદર રીત.

અમારી બે હોસ્ટેલમાં લગભગ ૮૦૦ બાળકો રહે છે. આટલા બધા બાળકોના ભોજન, શિક્ષણ, રહેવા સહિતના ખર્ચની જવાબદારી મોટી છે.

જો આપ પણ કોઈ બાળકના ભોજનનો ખર્ચ ઉઠાવવા માંગતા હો, કોઈ દિવસ બાળકોને જમાડવા માંગતા હો કે એમની જરૂરિયાતોમાં સહભાગી બનવા માંગતા હો, તો અમારી સાથે જોડાઈ શકો છો.

જ્યોત્સનાબેનની લાગણી માટે આભાર..
#VSSM #MittalPatel

3 days ago | [YT] | 224

Mittal Patel

માત્ર ત્રણ મહિનાના ગાળામાં 35 હજારથી વધુ માણસો મૃત્યુ પામ્યા.

તમને થશે આ ઘટના ક્યાં ઘટી? જવાબ છે યુરોપમાં. યુરોપને આપણે વર્ષોથી ઠંડા પ્રદેશ તરીકે ઓળખીએ. બરફ, ઠંડું વાતાવરણ, આમ રહેવાની મજા પડે એવી કલ્પના યુરોપને લઈને આપણા બધાની.

આ કલ્પના એક સમય સુધી સાચી હતી પણ પાછલા કેટલાક વર્ષોમાં સ્થિતિ વણસી છે. યુરોપ આમ તો આપણી આખી પૃથ્વી ગરમ થઈ રહી છે. ને એ ગરમી યુરોપવાસીઓ માટે જીવલેનાર સાબિત થઈ. તમને થશે યુરોપ સાથે આપણને શું લેવા દેવા. અહીંયાની વાત કરો ને..

તો સાંભળો આપણા દેશમાં પણ ગરમીનો પારો દિવસે ને દિવસે ઊંચો જઈ રહ્યો છે અને વાત માત્ર ગરમીની પણ નથી. ક્યારેક જોઈએ ત્યારે વરસાદ જ ન પડે. દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ ઊભી થાય. અને પછી વરસાદ આવે તો એકસાથે એટલો આવે કે પૂર જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય. વાવાઝોડાંનું જોખમ વધી રહ્યું છે જેની અસર ખેતી અને ખાદ્ય સુરક્ષા ઉપર પડી રહી છે. હિમનદીઓનું પીગળવાનું શરૃ થયું ને દરિયા સપાટીમાં વધારો થયો.

ઋતુઓનું સંતુલન આપણે પેઢીઓથી જોયું, તેમાં મોટો પલટો આવ્યો.

આ પલટા પાછળ અનેક કારણો કામ કરે. પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો જે બાબત અંગે સતત ચેતવણી આપી રહ્યા છે, તેમાં સૌથી મોટું કારણ માનવસર્જિત ગ્રીનહાઉસ ગેસનું વધતું પ્રમાણ.

કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, મિથેન જેવા ગેસ વાતાવરણમાં વધે ત્યારે પૃથ્વીમાંથી બહાર નીકળતી ગરમીનો એક ભાગ વાતાવરણમાં અટવાઈ રહે. ધીમે ધીમે પૃથ્વીનું તાપમાન વધે. આ વધારાનો કાર્બન શોષશે કોણ?

કુદરતે તેનો જવાબ આપણને પહેલેથી આપી રાખ્યો. જંગલો. વૃક્ષો.

વૃક્ષો વાતાવરણમાંથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ખેંચે અને કાર્બનને પોતાના થડ, ડાળીઓ, પાંદડાં, મૂળ અને જમીનમાં સંગ્રહિત કરે. એટલે વૃક્ષ વાવવું એ ફક્ત હરિયાળી વધારવાનું કામ નથી પણ યોગ્ય રીતે ઉછેરાયેલું વૃક્ષ વાતાવરણમાંથી કાર્બન દૂર રાખવાની કુદરતી વ્યવસ્થાનો એક ભાગ બને.

પરંતુ અહીં એક વાત ખૂબ સમજવા જેવી છે. વૃક્ષ વાવી દેવું પૂરતું નથી. વૃક્ષ ઉછેરવું જરૂરી છે.

આ કામ એકલી સરકાર કરી શકે નહીં. સમાજ, સંસ્થાઓ, ગામો, શાળાઓ, ખેડૂતો, મહિલાઓ, બાળકો સૌને જોડાવું પડશે.

આ વિચાર સાથે VSSM અને KRSF છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સતત વૃક્ષો વાવીને ઉછેરવાનું કામ કરે.

2019થી શરૂ થયેલી આ સફરમાં અત્યાર સુધી ઉત્તર ગુજરાતમાં 22 લાખથી વધુ વૃક્ષો વાવી ઉછેરવામાં આવ્યા.

હવે કચ્છમાં પણ વૃક્ષ ઉછેરનું કામ શરૂ કર્યું. કચ્છનો વિસ્તાર પાણીની અછત માટે જાણીતો. આવી જમીનમાં વૃક્ષ વાવવું એક પડકાર. અને વાવેલા વૃક્ષને જીવાડવું એ તો સૌથી મોટો પડકાર.

આ વર્ષે કચ્છમાં આશરે 50 હજાર વૃક્ષો વાવીને ઉછેરવાની પ્રક્રિયામાં VSSM અને KRSF જંગલ વિભાગ સાથે ભાગીદાર બન્યા.

રાપર તાલુકાના રાસાજી ગઢડા- જાટાવાડા ગામ સહિતના વિસ્તારમાં Forest Departmentની મદદથી આશરે 25 હજાર વૃક્ષોને ડ્રિપ સિંચાઈ સાથે જોડવાના કાર્યમાં અમે સહભાગી બન્યા.

ડ્રિપ સિંચાઈનો અર્થ જેટલું પાણી જરૂરી, એટલું જ પાણી વૃક્ષના મૂળ સુધી પહોંચે. પાણીનો બગાડ ઓછો થાય. અને સૌથી મહત્વનું, પાણીની અછતવાળા કચ્છ જેવા વિસ્તારમાં પણ રોપાને જીવવાની તક મળે.

કચ્છમાં લોકો ઘણી વાર કહે, અહીં પાણી ઓછું, ગરમી વધારે, એટલે વૃક્ષ કેવી રીતે ઉછરે?

પણ કુદરત આપણને શીખવે છે કે યોગ્ય આયોજન, પાણીનું સંચાલન અને સતત સંભાળ મળે તો કઠિન જમીન પણ લીલી બની શકે.
KRSF અને VSSMને વનવિભાગ સાથે આ કાર્મમાં ભાગીદાર બન્યા એનો રાજીપો.

4 days ago | [YT] | 336

Mittal Patel

કચ્છના વાગડના અંતરિયાળ વિસ્તારમાં આવેલા એક ગામમાં ફુલીમાં રહે. ઉંમર વધી ગઈ, શરીર સાથ આપતું નથી. બત્રીસી પડી ગઈ, આંખો ઝાંખી થઈ ગઈ, કાન ઓછું સાંભળે, ચાલવામાં પણ તકલીફ પડે. હાથ-પગમાં પહેલાં જેવી તાકાત રહી નથી.

આવી સ્થિતિમાં ફુલીમાં એકલાં જીવન પસાર કરે.

છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી અમે ફુલીમાંના ઘરે રાશન પહોંચાડીએ. આવા ફુલીમાને મળવાનું હમણાં વાગડ જવાનું થયું ત્યારે થયું. અમારા કાર્યકર શંકરભાઈ સાથે અમે ફુલીમાં જે વસાહતમાં રહે, તે પારકરા-કોળી સમાજની વચ્ચે જવાનું થયું.

આ પરિવારોનું જીવન ખૂબ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પસાર થાય. જંગલમાંથી લાકડાં કે સતાવરી જેવી જંગલી પેદાશો ભેગી કરી લાવે, તેને સાફ કરીને રાપરના બજારમાં વેચે અને જે મળે તેમાંથી ઘર ચલાવે. છૂટક મજૂરી મળે તો મજૂરી કરે. આવક એટલી ઓછી કે ઘણીવાર આજે શું ખાવું એનો જવાબ આજે જ શોધવો પડે.

ફુલીમાં આ વસાહતની વચ્ચે એક પાકા ઘરમાં રહે. ભૂકંપ પછી કોઈ સંસ્થા દ્વારા આ ઘર બનાવવામાં આવ્યું હતું. સમય જતાં ઘર પણ જર્જરિત થઈ ગયું. સૌથી મોટી વાત એ કે જે જમીન પર આ પરિવારોનાં ઘર ઊભાં છે, એ જમીનનો માલિકી હક હજુ એમના નામે નથી.

પારકરા-કોળી પરિવારોને પોતાની જગ્યા, પોતાનું ઘર અને જમીનનો હક મળે એ માટે અમે કલેક્ટરશ્રી સમક્ષ રજૂઆત કરી છે. મુખ્યમંત્રીશ્રી સાથે પણ આ બાબતે વાત કરી છે. આશા રાખીએ કે આવનારા સમયમાં આ પરિવારોને પોતાની જમીનનો હક મળે.

રાશન આપવા ગયા ત્યારે મેં ફુલીમાંને પૂછ્યું,
“બા, હવે કેમનું ચાલે?”

ફુલીમાંએ કહ્યું,
“મારું તો બહુ નિરાંત છે. હવે કમાવા જવાનું કે કોઈ આપે તો ખાઈશની ચિંતા નથી. ભગવાને બે હાથ આપ્યા છે ને તમે રાશન આપો તે રૃડુ જાતે બનાવીને ખાઉં છું.”

ફુલીમાંને દર મહિને ₹૧,૨૦૦ પેન્શન મળે. એમાંથી દૂધ, શાકભાજી કે દવાની જરૂર પડે ત્યારે કામ ચલાવી લે.

હું વિચારી રહી કે, ₹૧,૨૦૦માં કોઈને આટલો બધો હાશકારો મળી શકે?

આપણે કદાચ કલ્પના પણ ન કરી શકીએ. પરંતુ ફુલીમાં અને તેમના જેવા અનેક વડીલોને મળીએ ત્યારે સમજાય કે આ ₹૧,૨૦૦ તેમના માટે કેટલા મોટા.

ફુલીમાં જેવી આશરે 815 જેટલી વડીલોને દર મહિને રાશન પહોંચાડવાનું આપ સૌના સહયોગથી શક્ય બન્યું. આ કાર્યમાં મદદ કરનાર આપ સૌનો આભાર.

5 days ago | [YT] | 188

Mittal Patel

અમારા સોમભાઈ. સોમભાઈ એ બજાણિયા સમાજનું ગૌરવ. બજાણિયા સમાજમાં શિક્ષણનું મહત્વ હવે ધીમે ધીમે સમજાઈ રહ્યું છે, ત્યારે સોમભાઈના પિતા લક્ષ્મણભાઈ પોતે ઓછુ ભણ્યા પણ એમણે પોતાના દીકરાને ભણાવવાની ખેવના રાખી ને આજે સોમભાઈ ક્લાસ-2 અધિકારી તરીકે ફરજ બજાવે.

સોમભાઈનો એક દીકરો મેડિકલ ક્ષેત્રમાં આગળ વધી રહ્યો છે. બીજો દીકરો પણ એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રમાં જવાની ખેવના રાખે ને દીકરી અંગ્રેજી વિષય સાથે ગ્રેજ્યુએશન પૂરું કરી આગળ પ્રોફેસર બનવાનું સપનું જોઈ રહી છે.

આ પરિવારની આ વાત ફક્ત તેમની સફળતાની વાત નથી પણ જ્યારે એક પેઢી શિક્ષણ માટે દૃઢ નિર્ણય કરે, તો આવતી અનેક પેઢીઓનું જીવન બદલાઈ જાય તેનો પૂરાવો છે.

લક્ષ્મણભાઈ અને તેમનો આખો પરિવાર મને ખૂબ પ્રિય અને સોમભાઈ પણ એવા જ વહાલા. રાધનપુર જવાનું થાય અને સોમભાઈને ખબર પડે કે હું આવી છું, એટલે એ અમે જ્યાં હોઈએ ત્યાં અચૂક આવે. ગઈ કાલે પણ એવું જ થયું. રાધનપુર હતી ને કામમાં સમયનું ભાન ન રહ્યું. અંધારુ થઈ ગયું ને સમુદાયના લોકો સાથે મારી વાતો ચાલુ હતી. સોમભાઈ આ બધુ જુએ એમણે વચમાં, "બેન જમવાનું કરાવી દઉ ને?" એવું પૂછ્યું ને કોઈ જ સંકોચ વગર મે કહ્યું, "હા, કઢી, ખીચડી કરાવી દો." આમ કહેવાય કે ન કહેવાય એવી કોઈ બાબતની ચિંતા મારે સોમભાઈ સાથે ન કરવાની હોય. વળી ચાર માણસ હોય કે મારી સાથે દસ માણસ હોય એ બધાને એ પ્રેમથી જમાડે.

હું હોટલમાં જમવાનું બહુ પસંદ કરતી નથી. એટલે રાધનપુર જવાનું થાય ત્યારે સોમભાઈના ઘરે જમવાનું લગભગ નક્કી જ હોય. બે-ત્રણ મહિને એક વખત એમના ઘરે પહોંચી જઈએ અને સાથે લોકોનો આખો કાફલો હોય, છતાં એમના પ્રેમમાં ક્યારેય ઘટાડો નહીં.

ઉલટું, અમને જ લાગે કે આટલા બધા લોકોને વારંવાર જમાડીને અમે એમને હેરાન તો નથી કરતાં ને! પણ સોમભાઈ કહે, "તમને અધિકાર છે બેન." એમના આ પ્રેમ માટે આભારી છું.

મને પણ આવા પ્રેમના ઠેકાણા ખૂબ ગમે.

સોમભાઈ માટે મને ખૂબ માન. પોતાના સમાજ માટે કંઈક કરવાની એમની કટિબદ્ધતા, સમાજના લોકો આગળ વધે એ માટેની એમની ભાવના ગજબ.

સોમભાઈ, દર વખતે તમે અમને આટલા પ્રેમથી જમાડો છો, એ માટે દિલથી આભાર.

મારું સદભાગ્ય સમજું છું કે જીવનની આ સફરમાં મને આવા અનેક પરિવારોનું સાનિધ્ય મળ્યું. એમનો પ્રેમ મળ્યો, એમનું વહાલ મળ્યું. બસ ઘણો આભાર... #VSSM #MittalPatel

6 days ago | [YT] | 100

Mittal Patel

ગાંધીનગરના એક ગામમાં અમેરીકાની મદદથી એવું કામ થયું કે તમે જોઈને દંગ રહી જશો.. શું કામ થયું એ જોવા નીચેની વિગતે વિડીયો લીંક જોવા વિનંતી.

#VSSM #MittalPatel

6 days ago | [YT] | 5

Mittal Patel

બકાભાઈ સરાણિયા. ઉંમર લગભગ સાહીઠ વર્ષ. વીસ વર્ષ પહેલાં એક અકસ્માતમાં તેમનો એક પગ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયો. અંતે પગ કપાવવો પડ્યો. એક પગે ચાલવું પણ મુશ્કેલ હોય ત્યારે ખભા પર પંદર-વીસ કિલોનું સરાણ ઊંચકીને ગામેગામ ફરી કામ કરવું બકાભાઈ માટે અશક્ય.

પણ ઘર તો ચલાવવું. ત્રણ નાના બાળકો ને પત્ની સાથે પાંચ જણનો પરિવાર. છેવટે બકાભાઈએ ખાટલા પર બેસીને એક પગે સરાણ ચલાવી ઘેર બેઠા છરી ચપ્પુની ધાર કાઢીને પત્ની મધુબેનને આપવા કહ્યું ને મધુબહેને એને વેચવા જવાનું સ્વીકાર્યું. પંદર કિ.ગ્રા. વજનનું સરાણ આમ તો ઊભા ઊભા ચલાવાય ને એ ચલાવવા જમણાપગનો ઉપયોગ થાય પણ એ પગ કપાઈ ગયો એટલે બકાભાઈ બેઠા બેઠા ડાબાપગે સરાણ ચલાવતા શીખ્યા.

મધુબેન આજુબાજુનાં ગામોમાં ફરીને કામ શોધે ને લોકો પાસેથી બુઠ્ઠા ચપ્પુ-છરી એકરીતે ધાર કાઢવાની બીજી વસ્તુઓ લઈને આવે ને ધાર કાઢીને બીજે દિવસે પાછુ આપી આવે. હવે તો પોતે જ પતરાની પટ્ટીઓ લઈ આવે ને બકાભાઈ એ પટ્ટીઓનું કટીંગ કરી એમાંથી નવા ચપ્પા બનાવી આપે ને મધુબહેન એ વેચવાનું કરે.

આ રીતે બંને મળીને ઘર ચલાવ્યું ને બાળકોને મોટા કર્યા.

સરાણિયા પરિવારોની જિંદગી આમેય બહુ અઘરી. સરાણિયાનો દીકરો જન્મે ને કામ કરતો થાય કે તુરત એના ખભે વારસામાં બાપા પંદર કિ.ગ્રા.નું સરાણ આપી દે. ખભા પર પંદર કિ.ગ્રા. વજન સાથે વર્ષોથી આ બધા પગપાળા ફરે. અત્યાર સુધી પચાસ વર્ષના એક વ્યક્તિએ નહીં નહીં તો હજારો કિ.મી.ની યાત્રા રોજીરોટી શોધવામાં કરી હોવાનું આપણે જોઈ શકીએ. આખા દિવસના રઝળપાટ પછી માંડ બેસો-ત્રણસો રૂપિયા મળે ને એમાંથી એમનું જીવન પસાર થાય.

અરવલ્લી જિલ્લાના મેઘરજ તાલુકા મથકે સરાણિયા સમુદાયના વીસ પરિવારો વસે. આમ તો આ બધા અમારા. એમની રોજિંદી હાડમારી પણ જોઈએ એટલે ખભા પરથી સરાણ ઉતારી સાયકલ પર ગોઠવી આપવાનું અમે નક્કી કર્યું. બકાભાઈ ને તેમનો પરિવાર પણ અહીંયા રહે. બકાભાઈના દીકરા શ્યામને અમે સાયકલ પર સરાણ ગોઠવીને આપ્યું જેથી શ્યામ ધંધો વધારે કરી શકે ને ક્યાંક બાપાને રાહત આપી શકે.

અમેરિકામાં રહેતાં VSSM ના શુભેચ્છક સંગીતાબેન આ કાર્યમાં અમારી સાથે આવ્યા. તેમની મદદથી અમે આ વસાહતમાં રહેતા ને છરી ચપ્પુની ધાર કાઢવાનું કામ કરતા 13 સરાણિયા પરિવારોને સાઇકલ પર સરાણ ગોઠવી આપ્યું.

સાઇકલ જોઈને તેમના ચહેરા પર જે ખુશી હતી, એ શબ્દોમાં કહેવી મુશ્કેલ. એમને જાણે કોઈ બહુ મોટી ભેટ મળી હોય એવો આનંદ હતો. મેં એમને પૂછ્યું, “સાત-આઠ કે દસ હજાર રૂપિયાની સાઇકલ તો તમે જાતે પણ ખરીદી શકો ને?” મારા પ્રશ્નનો જવાબ આપતા સુરેશભાઈએ કહ્યું,

“બેન, આટલા બધા રૂપિયા અમે એકસાથે હાથમાં જોયા જ નથી.”

આપણા માટે કદાચ દસ હજાર રૂપિયા બહુ મોટી રકમ ન હોય પણ જેમની આવક મર્યાદીત છે એવા પરિવાર માટે, આજ દસ હજાર રૂપિયા જીવન બદલવાની શક્તિ ધરાવે. હવે સુરેશભાઈ, શ્યામ જેવા યુવાનો ખભા પર સરાણ ઊંચકીને નહીં જાય.એમની પાસે એમના ઘરનું સાધન સાયકલ છે. જેના પર એ કામ કરશે ને નવરાશમાં એ બધા હસીને કહે એમ ઘરવાળીને બજારે લઈ જઈ શકશે.

આપણે ઘરે નવી કાર લાવીએ તો આપણે એને વધાવીએ. સરાણિયા પરિવારોએ સાયકલને એ રીતે વધાવી. ખરેખર અકલ્પનીય લાગે એવી આ હકીકત.

હવે આ બધા દસ-બાર કિલોમીટર સુધી સરળતાથી જઈ શકશે. વધુ ગામોમાં ફરશે. વધુ કામ કરી શકશે ને વધુ કમાઈ શકશે. આ વધારાની કમાણીમાંથી પોતાના માટે એક નાનું ઘર પણ ઊભું કરી શકશે.

ક્યારેક આપણે પાંચ-દસ મિત્રો સાથે હોટલમાં જમવા જઈએ ત્યારે હજારો રૂપિયા એક જ ટંકમાં ખર્ચી નાખીએ. અમદાવાદમાં તો એવી હોટલો પણ છે જ્યાં એક વ્યક્તિના એક ભોજનનો ખર્ચ ચાર હજાર રૂપિયા સુધી પહોંચે. એની સામે કોઈના જીવનમાં દસ હજાર રૂપિયાની સાઇકલ કેટલો મોટો બદલાવ લાવી શકે, એ સૂરેશભાઈ અને એમના જેવા પરિવારોને જોઈને સમજાય.

સંગીતાબેનનો હૃદયપૂર્વક આભાર કે તેમણે આ પરિવારોની જિંદગીમાં આવો નાનો, પણ ખૂબ મોટો બદલાવ લાવવામાં અમારો સાથ આપ્યો. તમે સૌ પણ આ પ્રકારના સેવાકાર્યમાં જોડાવ તેવી લાગણી.

તમારી નાનકડી મદદ ક્યારેક કોઈની આખી જિંદગી બદલવાની તક બની જાય.

1 week ago | [YT] | 9

Mittal Patel

ભોંયનું પાથરણું…

1 week ago | [YT] | 3

Mittal Patel

આજે અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં રહેતા જ્યોત્સનાબેન ખાસ મળવા આવ્યાં. તેમની સાથે ભાવનાબેન, દક્ષાબેન અને યોગીનીબહેન પણ જાણે દૂરથી જોડાયાં.
અમે જે સેવાકીય પ્રવૃતિઓ કરીએ, તેનાથી તેઓ પરિચિત. એટલે જ જ્યારે જ્યોત્સનાબેન ભારત જાય છે એવી ખબર એમની ત્રણેય બહેનપણીઓને પડી કે, એમણે કહ્યું, “મિતલને ખાસ મળજે.”
એટલે જ્યોત્સનાબેન આજે ખાસ મળવા આવ્યા. અનુદાન તો તેમણે આપ્યું જ, પણ એથીયે મોટી વાત તેમની લાગણી. દૂર અમેરિકામાં રહીને પણ પોતાના દેશના લોકો માટે કંઈક કરવાની આ ભાવનાને નમન.
ઈશ્વર તેમને આવા સેવાના કાર્યમાં નિમિત્ત બનાવે તેવી પ્રાર્થના.. #VSSM #MittalPatel

1 week ago | [YT] | 2